رابطه سهام عدالت با بورس
رابطه سهام عدالت با بورس:
سهام عدالت که از سال ۸۶ با تعدادی مشمول و با اختیار دولت در حال فعالیت بود به صورت سالیانه مبلغی تحت عنوان سود به سهامداران پرداخت میکرد اما چندسالی بود که مسئولان وعده آزادسازی سهام عدالت را داده بودند و این اقدام بارها به بن بست خورد، علیرضا صالح رییس سازمان خصوصی سازی سال گذشته وعده آزادسازی سهام عدالت تا پایان آبان ماه سال ۹۹ را داده بود حال این اقدام چند ماه زودتر از موعد مقرر به سرانجام رسیده است.
در طول دو سال گذشته لایحه آزادسازی سهام عدالت تقدیم مجلس شد و مجلس در این زمینه ایرادی مبنی بر فقدان اذن رهبر معظم انقلاب را مطرح کرد، در این زمینه رئیسجمهوری به منظور تسریع در این اقدام موضوع را با رهبر معظم انقلاب در میان گذاشت تا اینکه چند شب گذشته رهبر معظم انقلاب با ارسال ابلاغیهای اجازه آزادسازی سهام عدالت را صادر کردند و در این ابلاغیه تاکید داشتند تا دولت هرچه زودتر اقدامات لازم برای بهرهمندی مردم از منافع خود را در دستور کار قرار دهد.
حال سهام عدالت بعد از سالها آزاد شد و مشمولان این سهام که تا قبل از آزادسازی فقط قادر به دریافت سود سالانه بودند حال با این اقدام میتوانند کل سهام خود را در بورس به فروش برسانند و نسبت به دارایی خود دخل تصرف داشته باشند.
سازمان خصوصی سازی که از مدتها قبل خود را آماده این اتفاق کرده بود و زیرساختهای لازم برای این اقدام را مهیا کرده بود، رییس سازمان خصوصی سازی دقایقی بعد از موافقت رهبر معظم انقلاب با آزادسازی سهام عدالت اعلام کرد که مشمولان سهام عدالت از روز چهارشنبه (۱۰ اردیبهشت ماه) به مدت یک ماه فرصت دارند تا در خصوص نحوه مدیریت سهام خود تصمیمگیری کنند که در این زمینه مالکان سهام از روز تعیین شده نحوه مدیریت سهام خود را که آیا تمایل به ورود مستقیم به بورس دارند یا خیر؟ را تعیین کردند.
به گفته علیرضا صالح رئیس کل سازمان خصوصی سازی، آزاد سازی سهام عدالت برای ۴۹ میلیون و ۱۵۲ هزار و ۷۴۱ نفر مشمول بعد از ۱۳ سال به دو روش مدیریت مستقیم بورسی و مدیریت غیر مستقیم از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استانی و با انتخاب مشمول انجام میشود. برای انتخاب روش آزاد سازی سهام عدالت، باید مشمولان وارد سامانه سهام عدالت به نشانی https://www.samanese.ir/ شوند و با وارد کردن اطلاعات خود مرحله به مرحله اقدام کنند.
سهام عدالت:
برای ورود به این بخش، بهتر است در ابتدا نگاهی به مفهوم خصوصیسازی و تاریخچه آن در کشور داشته باشیم.
خصوصیسازی به معنای انتقال دارایی یا واگذاری خدمات از طرف دولت به بخش خصوصی است که با هدف افزایش کارایی شرکتها، بهبود شرایط اقتصادی، حذف انحصار و گسترش رقابت صورت میگیرد. طی 50 سال گذشته، کشورهای مختلفی از جمله ایران، سعی کردند تا با استفاده از خصوصیسازی، گامی مهم در جهت بهبود وضعیت اقتصادی خود بردارند.
با پیروزی انقلاب اسلامی و پذیرش قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مؤلفهای جدید به نام مالکیت دولتی طی اصل 44 قانون اساسی در عرصه اقتصادی کشور مطرح شد. بر طبق این اصل، نظام اقتصادی کشور بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با تأکید بر بخش دولتی قدرتمند و مکمل دانستن بخش خصوصی استوار است که این اصل موجب بزرگ شدن دولت و بروز مشکلات اقتصادی در سالهای پس از جنگ تحمیلی شده بود. از همین رو، کوچکسازی دولت و در پی آن کاهش بودجه شرکتهای دولتی و همچنین قوت بخشیدن به بخش خصوصی موجب به وجود آمدن موج نخست خصوصیسازی در سال 1368 شد.
از سوی دیگر مهمترین رکن خصوصیسازی یعنی تغییر مدیریت، با اصل 44 قانون اساسی در تضاد بود که این مسئله موجب بروز برخی مشکلات در فرآیند خصوصیسازی شد. بر این اساس اصل 44 قانون اساسی، طی سالهای بعد دستخوش تغییراتی شد و مقدمات شروع موج دوم خصوصیسازی شرکتهای دولتی را فراهم آورد. در سال 1385 و با ابلاغ بند ج اصل 44 قانون اساسی از سوی رهبری، دولت موظف شد تا 80 درصد از سهام خود در بنگاههای دولتی را به بخشهای خصوصی و شرکتهای تعاونی سهامی عام واگذار کند. بر این اساس، راههایی برای انتقال سهام دولت در نظر گرفته شد که سهام عدالت، سازوکار در نظر گرفته شده برای انتقال سهام دولت به بخش تعاونی بود.
سهام عدالت، سهام 49 شرکت دولتی (36 شرکت بورسی و 13 شرکت غیر بورسی) است که با هدف گسترش بخش تعاون و تأمین عدالت اجتماعی، به صورت اقساط به اقشار کم درآمد جامعه اختصاص یافت. از این حیث حدود 49 میلیون نفر مشمول دریافت این نوع سهام شدند و سرمایه لازم جهت خرید این نوع سهام برای اشخاصی که قادر به تأمین آن نبودند، به صورت اقساط و طی ده سال از محل سود سهام این شرکتها تأمین گردید.
همچنین از ۴۹ میلیون نفر مشمول سهام عدالت، ۳۵ میلیون نفر ارزش سهام ۴۸۰ تا ۵۳۰ هزار تومان و مابقی (دهکهای اول و دوم درآمدی که از تخفیف ۵۰ درصدی در زمان خرید بهرهمند شدند و همچنین سایر مشمولانی که وجه مورد نیاز برای تسویه واگذاری سهام عدالت را پرداخت کردهاند) سهام یک میلیون و شصت و چهار هزار تومانی دارند که در حال حاضر، ارزش روز سهام این افراد شانزده برابر افزایش یافته است. به بیان دیگر، افرادی که نیمی از سهام عدالت را دریافت کردند، در حال حاضر ارزش سهام عدالت آنها هشت میلیون و پانصد هزار تومان و ارزش سهام عدالت مابقی مشمولان، هفده میلیون تومان است.
سهام عدالت را تحویل بگیریم یا نه؟
اگر کد بورسی دارید و با بازار سرمایه آشنا هستید، به نظر میرسد بهتر باشد از روش اول آزادسازی سهام عدالت یعنی سهامداری مستقیم استفاده کنید. در غیر این صورت، اگر کد بورسی ندارید و با خرید و فروش سهام در بورس آشنا نیستید، میتوانید از روش دوم یعنی سهامداری غیرمستقیم از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استفاده کنید. البته در این شرایط باید قید ۹ میلیون تومان سهام عدالت را بزنید و صرفا روی سود سالانه آن حساب باز کنید. همچنین اگر به پول سهام عدالت احتیاج دارید و سود سالانه آن برایتان اهمیتی ندارد، میتوانید درخواست خود را برای سهامداری مستقیم ثبت کنید و در دو ماه آینده برای دریافت کد بورسی اقدام کنید.
در مرحله اول واگذاری، سهام عدالت به برخی از افراد تحت پوشش کمیته امداد، سازمان بهزیستی و رزمندگان فاقد شغل تقسیم شد و برگههایی نیز به عنوان برگه سهام عدالت در اختیار مشمولان این طرح قرار گرفت. ارزش این برگهها در روزهای نخست، 500 هزار تومان بود که بعدها به یک میلیون تومان افزایش یافت این در حالی است که قرار بر این بود تا برای گروههای کم درآمد، نیمی از قیمت هر سهم تخفیف داده شود و نیمی دیگر نیز به مدت ده سال از محل سود شرکت بازپرداخت شود.
محمود واعظی رئیس دفتر رئیس جمهور گفت: نظارت کامل بر سرمایه گذاری در بورس وجود دارد و مورد حمایت جدی دولت است. در شرایط فعلی، بازار سرمایه ملی است و بخشهای مختلف که متوازن مدیریت شود برای دولت مهم است تا مردم انتخاب کنند در کدام بازار تمایل به سرمایه گذاری دارند تا سود مناسبی نصیب آنها شود.
با ورود نقدینگی بالای ناشی از ورود سهام عدالت به بازار بورس که در حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان می باشد، فرضیه بعضی از فعالان و کارشناسان اقتصادی مبنی بر حبابی بودن بازار سرمایه از بین خواهد رفت.
در واقع با وارد شدن سیل جدید سهامداران به بازار سرمایه، پایداری و استحکام این بازار بیشتر خواهد شد و این موضوع باعث تمایل بیشتر مابقی شرکت های تجاری برای ورود به بازار سهام می شود تا از این بازار بازدهی مناسبی را به دست آورند.
البته این احتمال را هم در نظر بگیرید که ممکن است پس از آزاد سازی سهام عدالت تعداد بالایی از افراد مدیریت سهام را بر عهده بگیرند که البته این موضوع از یک طرف می تواند باعث تشدید ورود پول به بازار شود و از طرفی می تواند باعث ایجاد نوسانات و آشفتگی هایی در بازار گردد.
در این شرایط با آگاهی مردم از نحوه سرمایه گذاری در بورس تنوع ابزارهای مالی و مرحله ای کردن امکان فروش سهام عدالت میتوان به ثبات و آرامش بازار بورس کمک خواهند کرد.
سهام عدالت را به نوعی میتوان هدیه دولت به مردم دانست. البته قصد پرداختن به این موضوع را نداریم. مسئله مهم در این باره ورود سهام عدالت به بورس نیست بلکه کارایی آن برای ارتقای شاخص بورس است. موضوع وارد شدن این سهام به بورس زمانی اهمیت دارد که مورد تقاضای مخاطبان و معامله گران بازار سرمایه قرار بگیرد و تا چه حدی بازار بورس رونق میبخشد و باعث حرکت رو به جلوی آن میشود.
اگر این سهام متعلق به شرکتها و کارخانجاتی باشد که فعالاند و سود و درآمد بالایی داشته باشند بدیهی است که تحولی در بورس به وجود خواهد آمد. شاخص بورس به شدت بالا خواهد رفت و این سهام عمدتا ممکن است مرتب با افرایش ارزش رو به رو شوند تا زمانی که ارزش واقعی را بهدست بیاورند. باید گفت زمانی اقبال مرکز بورس بیشتر میشود که مردم شاهد افزایش داراییهای خود در بورس باشند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، فرهاد دژپسند در حاشیه جلسه هیات دولت با اشاره به خبر آزادسازی سهام عدالت اظهار کرد: به عنوان کارشناس توسعه ملی از مردمی که نمیتوانند سهام خود را مدیریت کنند بگویم که از فروش فوری و شتاب زده آن خودداری کنند، زیرا ممکن است تعدادی از افراد سودجو با قیمتی بسیار پایینتر از ارزش واقعی سهام نسبت به خرید این اوراق امتیاز اقدام کنند و این بسیار خطرناک، زیرا این سهام ارزشمند است.
وی تاکید کرد: خوشحالیم که این آزادسازی صورت گرفته البته طبق دستورالعمل باید آن را به شرکت سرمایه گذاری واگذار کرد و یا خود خانوار آن را مدیریت کند.
دژپسند در پایان گفت: بر اساس این دستورالعمل تعیین میشود که در مرحله اول چند درصد سهام خواهند داشت، بنابراین یک تحول اساسی در داراییهای افراد به خصوص در این شرایط که حدود ۵۰ میلیون نفر در این سهام حضور دارند، معتقدم که فضای نشاط آموزشی در بازار سرمایه به طور قابل توجهی افزایش پیدا میکند که میتواند برای کسانی که مایل به پس انداز هستند سهام آنها را به سمت بازار سرمایه هدایت کنیم.
