چک الکترونیک چیست؟
پیش نیازهای استفاده از خدمات سامانه چک الکترونیک (چکاد)
عضویت در همراه بانک، نصب و فعالسازی برنامه «هامون» برای ثبت امضای الکترونیکی و همچنین داشتن یک حساب جاری با امکان صدور دسته چک پیش نیازهای استفاده از خدمات سامانه چکاد به منظور دریافت و صدور چک الکترونیکی است. پس از فعالسازی خدمت چک الکترونیک (چکاد) در منوی مربوطه در همراه بانک، خدمات مربوط به چک دیجیتال اعم از درخواست صدور دسته چک، صدور چک، امکان وصول درون بانکی، مشاهده دسته چک صادر شده و برگههای چک الکترونیکی، مشاهده چکهای دریافتی، انتقال چک الکترونیک و نقد کردن چک بدون مراجعه به شعبه قابل انجام خواهد بود.



سامانه چکاد چیست؟
سامانه چکاد یا چک امن دیجیتال، سامانهای است که فرایندهای مربوط به چکهای الکترونیک از طریق آن انجام گرفته و امکان استفاده از این نمونه چک را برای مشتریان بانکهای مختلف، فراهم میسازد. بهعبارتدیگر، مشتریان درصورتیکه قصد ثبت صدور چک را داشته باشند، باید به سامانه چکاد مراجعه نموده و اطلاعات لازم را بهطور کامل وارد کنند. ازطرفدیگر، فرد دریافتکننده هم برای ثبت تأیید چک خود، باید به همین سامانه مراجعه نماید. در آخر، فرد گیرنده برای نقد کردن چک هم میتواند از این سامانه استفاده کند. مشتریان پس از ورود به سامانه چکاد، باید از طریق گزینههای مربوط به نقد کردن، درخواست خود را ارائه دهند. زمانیکه گیرندگان چکهای دیجیتال از طریق سایت چکاد برای نقد کردن چک درخواست میدهند، درصورتیکه مبلغ نوشته شده بر روی برگ چک در حساب صادرکننده موجود باشد، بانک آن را کسر کرده و حساب گیرنده را شارژ میکند. البته دقت داشته باشید که فرایند کسر موجودی از حساب صادرکننده چک، بهمحض ثبت تأیید آن توسط گیرنده در سامانه چکاد بانک مرکزی انجام میشود. در ادامه، هر زمانیکه فرد گیرنده درخواست نقد کردن را بدهد، این مبلغ به حسابش واریز میشود. یعنی گیرندگان چکهای دیجیتال پس از ثبت تأیید چک، دیگر خیالشان از بابت دریافت وجه راحت خواهد بود؛ بنابراین اگر از چکهای دیجیتال در مبادلات خود استفاده میکنید، سعی کنید در اسرع وقت با مراجعه به سامانه چک دیجیتال نسبتبه ثبت تأیید آن اقدام نمایید.
مهمترین احکام قانون چک الکترونیک:
• تعریف چک الکترونیک: چک الکترونیک، نوعی ابزار پرداخت دیجیتال است که با استفاده از امضای دیجیتال و بسترهای امن بانکی صادر و منتقل میشود.
• ارزش قانونی چک الکترونیک: چک الکترونیک همانند چکهای کاغذی، دارای ارزش قانونی بوده و از نظر حقوقی تفاوتی با آنها ندارد.
• وظایف و تکالیف ذینفعان: در قانون چک الکترونیک، وظایف و تکالیف صادرکننده، گیرنده، بانک صادرکننده، بانک عامل و سایر ذینفعان در خصوص صدور، انتقال، وصول و ضمانت چک الکترونیک به طور شفاف و دقیق مشخص شده است.
• مزایای چک الکترونیک: قانونگذار برای تشویق استفاده از چک الکترونیک، مزایایی از جمله تسریع در فرایند صدور، انتقال و نقد، کاهش هزینهها، افزایش امنیت، و قابلیت پیگیری تراکنشها را برای این نوع چک در نظر گرفته است.
• مجازاتهای متخلفان: قانون چک الکترونیک برای متخلفانی که از صدور، انتقال یا نقد چک الکترونیک بدون رعایت ضوابط قانونی خودداری کنند یا مرتکب تخلفاتی از جمله جعل، سوء استفاده و … شوند، مجازاتهای سنگینی در نظر گرفته است.