مسألٔه دانشگاه در ایران و بحرانها و چشم اندازها

مسألٔه دانشگاه در ایران و بحرانها و چشم اندازها:

مقدمه

بسم الله الرحمن الرحیم

مسألٔه دانشگاه در ایران و بحرانها و چشم اندازها: بحث در باب نسبت میان علم و فن به معنی جدید آن (و معرفت که فضیلتی است که انسان به آن ممتاز است)، بحثی است دراز دامن که در جای خود باید به آن پرداخت. آنچه مسلم است این است که دانشگاه با علوم و فنون پیوستگی محکم دارد و اثرگذاری علم و فناوری در همٔه شؤون جامعه های امروز نقش و تأثیری بی همتا است، چنانکه توسعٔه علمی مقدمه و الزمٔه توسعٔه همه جانبه و پایدار به حساب می آید و هم پیوندی میان دانشگاه به عنوان مظهر علم و فن با سایر ابعاد و قلمروهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و سیاسی توسعه امری گریزناپذیر است. اینکه نهاد علم و دانشگاه از کجا و چگونه به درون جامعٔه ما آمد و در کجا قرار گرفت و به اقتضای شرایط تاریخی و اجتماعی و نیز برای سازندگی امروز و فردای ما در کجا می بایست قرار گیرد نیز خود نیازمند بحث و تأمل فراوان است . آنچه بی تردید می توان بر آن توافق کرد این است که در هر موقعیت و شرایطی که بر کشور و جامعه می گذرد باید به مسأله نهاد دانشگاه و وضعیت دانشگاهیان اندیشید. دانشگاه نه کودکستان است و نه دارالتأدیب، نه باشگاه، نه حزب سیاسی، نه دستگاه تبلیغاتی و نه اداره؛ بلکه کانون مهم تفکر انتقادی جامعه و چشم مراقب حکومت است یا باید باشد. اصحاب سیاست با هر گرایش باید در برابر سخن و خواست دانشگاهیان فروتن باشند. دانشگاه باید زنده، پویا، برخوردار از استقالل و آزادی علمی و هماهنگ با تحوالت جهانی علم باشد. علم در زمین مرده نمی روید و دانشگاه دل مرده سودی به جامعه نمی رساند و سیاست نیز نمی تواند از آن بهره بگیرد.
مسائل دانشگاه و مداخله های متعدد در آن و آزردگی ها و انتظارات دانشگاهیان و دانشجویان را باید به درستی فهم کرد و برای کاستن و برآورده کردن آن ها و رفع بحرانی که اطمینان خاطر و امنیت خانٔه آنان یعنی دانشگاه و مراکز عالی علمی و پژوهشی را به مخاطره انداخته است، عزم جزم داشت. رعایت حرمت و حقوق استاد و دانشجو و حفظ نخبگان و سرمایٔه انسانی کشور و ارتقای کیفیت علمی و منزل جهانی دانشگاه ضرورت و وظیفه ای ملی است. این ضرورت ها و بایسته ها هم مورد مطالبٔه جامعٔه علمی و مدنی است و هم حکمرانی اگر می خواهد خوب باشد، نه تنها باید به آن ها تمکین کند بلکه باید زمینه های مادی و معنوی تحقق آن را فراهم آورد. گزارش حاضر، حاصل کار گروه جمعی از وزیران و مدیران آموزش عالی، رؤسای دانشگاه ها، صاحبنظران و کارشناسان برجسته و دانشجویان آگاه و کنشگر است که دعوت مرا برای بررسی وضعیت کنونی و آینده دانشگاه و نهاد علم اجابت کردند و با نگاهی تاریخی و تطبیقی طی جلسه های منظم و چندماهه به بررسی مسائل، تنگناها و بحران های موجود و بایسته ها و ضرورت های پیش روی دانشگاه پرداختند. این گزارش اگر چه با رویکردی جامع نگر و منصفانه تهیه شده است، اما مدعی نیست که حرف آخر را زده باشد. حال آنکه در جای خود سندی روشنگر و زمینه ساز برای به میان آوردن بحث ها، گفت و گو ها و ارزیابی های فراتر اصحاب دانش و تجربه در دانشگاه و جامعه و نیز پایه و مایه ای برای کنشگران عرصه سیاست و فرهنگ و نهادهای مدنی و علمی است. کاری که با ارزیابی ها و نقدهای فعاالنه می تواند بنایی برای اصالح رویکردها و تنظیم برنامه های عملیاتی باشد و به رفع بحران های کنونی و محدودیت های غالب بر دانشگاه و نهاد علم کمک کند و چشم انداز توسعٔه علمی را به جایگاهی که متناسب با شأن واال و نیازهای روزافزون جامعٔه ماست، رهنمون شود. امید آنکه چنین باد.

چکیده گزارش

سخن اول

امروز نهاد دانشگاه در ایران علاوه بر مسائل مزمن و قدیمی، با تنگناها و تهدیدهای جدیدی روبه رو است که با غلبٔه سیاستهای امنیتی و مداخله گری های سیاسی، این وضعیت و فرآیند توسعٔه علمی کشور به بحران نزدیک شده است. در چنین شرایطی، جمعی از متخصصان علمی، فعالان دانشگاهی و مدیران سابق آموزش عالی به دعوت سید محمد خاتمی برای شناخت همه جانبه و ارزیابی کارشناسانه مسائل، تنگناها و بحرانهای کنونی این حوزه و راه های برون رفت از این وضعیت گرد هم آمدند و طی جلسات فشرده ضمن توصیف و تبیین نقش ها و مسائل بنیادین نهاد دانشگاه و موانع توسعٔه علمی کشور به ضرورت های پیش رو برای برون رفت از این وضع پرداختند. آنان نگرانی و نارضایتی و اعتراض بخش بزرگی از استادان و دانشجویان و خانواده دانشگاهیان را از دخالتهای مکرر و متنوع دستگاههای مختلف امنیتی و سیاسی و ایدئولوژیک در تعیین وضعیت و امنیت شغلی و تحصیلی خود مسالهای خطیر دیده و رفع آن را رسالتی ملی هم برای حکومت و هم برای جامعٔه مدنی دانستند. به نظر آنان مقدم بر هر تجویز و جهت گیری سیاسی باید به این سه پرسش پاسخ داد که معیارهای جهانی و ملی برای شناخت مسائل دانشگاه کدام اند؟ اساسی ترین مسائل و تنگناها و بحرانها در برابر نهاد دانشگاه چه هستند؟ چه ضرورت ها و چشماندازهایی برای افق گشایی از شرایط کنونی وجود دارد؟

۱. مسأله تاریخی دانشگاه و توسعٔه علمی در ایران

دانشگاه در ایران پیشینٔه تمدنی و تاریخی درخشان دارد و در دوران معاصر هم نقش ها و دستاوردهای مثبت در تحولات ایران داشته است؛ اما به رغم اینها با مسائل چندلایه و بنیادین و چالشهای مهمی مواجه بوده و هست. پس از پیروزی انقالب اسلامی و با گذشت بیش از چهار دهه تلاش برای حل آنها، متأسفانه بسیاری از مسائل و تنگناها همچنان در متن کشمکش های میان نهاد دانشگاه و خواست نظام سیاسی هنوز بر جای مانده است. مسأله تاریخی دانشگاه در ایران کم کردن فاصلٔه علمی هم با جهان جدید و هم با دوران درخشان تمدن ایرانی و اسلامی به اتکا نقش ها و کارکردهای مستقل و درونی این نهاد است.

2. مبانی و معیارهای جهانی و ملی نهاد دانشگاه

پنج معیار بنیادین در جهان کنونی دانشگاه را به نهادی علمی و مؤثر تبدیل کرده است: یکم: استقلال و خودگردانی دانشگاه، دوم: باور به آزادی علمی، سوم: پذیرش سرشت جهانی علم، چهارم: التزام اجتماعی دانشگاه و پنجم: اولویت توسعٔه علمی.

3. دانشگاه و توسعٔه علمی در ایران؛ مسائل و تهدیدها

بر پایٔه مؤلفه ها و معیارهای سازنده دانشگاه معیار در جهان کنونی، می توان پنج بحران برآمده از مسائل و تنگناهای مزمن و جدید دانشگاه را در ایران چنین برشمرد:

۳.۱. بحران کارکرد و اثربخشی دانشگاه

حاصل وضعیتی است که ایفای نقش مؤثر توسعه ای، علمی، اجتماعی و سیاسی دانشگاه را با اختلال مواجه کرده است. مؤلفه های معکوس این بحران تضعیف استقلال دانشگاه، تحدید آزادی های آکادمیک، امنیتی شدن و ایدئولوژیک شدن دانشگاه، انسداد فضای فعالیت های دانشجویی و تشدید سلطٔه بوروکراسی دانشگاهی بر استادان و دانشجویان است که با نقض و نادیده گرفتن استقلال نهادی دانشگاه، حرمت و حقوق دانشگاهیان و دانشجویان، شأن و نقش مدیریت های دانشگاهی، بینش و کنش علمی و امکان فعالیت های آزادانه و مستقل نهادی، کارکرد مؤثر دانشگاه را مختل کرده است.

۳.۲. بحران کیفیت آموزش عالی

تحولات جمعیتی و اجتماعی پس از انقلاب، انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاه ها، ادغام و انحلال مؤسسه های آموزش عالی و وقفٔه چند ساله در پذیرش دانشجو بود که با ایده همگانی کردن آموزش عالی و تأسیس مراکز آموزش عالی جدید و سراسری، تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی و بعد از آن تأسیس دانشگاه های پیام نور و علمی-کاربردی به رغم برخی ضرورت های اولیه، به افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در کشور انجامید. رشد پذیرش دانشجویی در حالی صورت گرفت که با افزایش شمار اعضای هیأت علمی همراه نشد؛ به گونه ای که نسبت استاد به دانشجو از یک عضو هیأت علمی به هفت دانشجو در سال 13۵7 به یک عضو هیأت علمی به ۵3 دانشجو در سال 138۴ و یک عضو هیأت علمی به ۶۶ دانشجو در سال 1392 تنزل یافت. علاوه بر سیطره کمیت و توده ایسازی آموزش عالی، رویکردها و سیاست های دیگری چون تمرکز صرف بر وجه آموزش و مهارت افزایی، کاربرد روش ها و معیارهای غیرعلمی در گزینش هیأت علمی و پذیرش دانشجو، و تداوم توسعٔه بدون برنامٔه دانشگاه ها و مؤسسه های آموزش عالی دولتی، غیردولتی، غیر انتفاعی و وابسته به نهادهای حاکمیتی، بر دامنٔه بحران کیفیت آموزش عالی افزوده است. توقف بیشتر آموزش عالی در الگوی نسل اول دانشگاهی یعنی تربیت نیروی متخصص بر اساس آموزش و عقب ماندن از نسل های دانشگاهی پژوهش محور، کارآفرین، دانشگاه با مسئولیت اجتماعی مبنا قراردادن پروژه خالص و نقش تمدنی و اخیرا سازی در گزینش و جذب هیأت علمی و دانشجویان دوره های دکتری نظیر پدیده پردامنٔه بورسیه ها از جمله عوامل دیگر در افت کیفیت علمی دانشگاهها شده است.

۳.۳. بحران عدالت

عدالت آموزشی از مهمترین مصادیق و زمینه های تحقق عدالت در جامعه است. با این حال شواهد و مؤلفه های مهمی نشان میدهند که این وجه از عدالت امروز با تهدیدهای جدی مواجه شده است. بازتولید نابرابری طبقاتی متأثر از ساختار طبقاتی پذیرفته شدگان در دانشگاه، تنوع زدایی از دانشگاه ها نشأت گرفته از سیاست بومی گزینی در آموزش عالی، ( نابرابری زنان در دسترسی به فرصت های آکادمیک ) متأثر از اعمال سیاست های سهمیه بندی جنسیتی در برابر تحرک چشمگیر علمی زنان، ( اعمال سهمیه های نامتعارف و تغییر ساختار دانشگاه ) تعمیم سهمیه رزمندگان و ایثارگران دوران دفاع مقدس به دوره های پس از جنگ ( و نابرابری های جدید علمی در پذیرش دانشجو و دستیار پزشکی ) به دلیل توجه حداکثری داوطلبان برخوردار از سهمیه های خاص به رشته های پزشکی و محدودیت سهمیه های آزاد در قبولی، از اهم تهدیدهایی است که عدالت آموزشی را تحت تأثیر قرار داده است.

۳.۵. بحران حکمرانی علم و دانشگاه

شیوه مدیریت دانشگاه ها و حکمرانی بر علم و نظام آموزش عالی، تحقیقات و فناوری، امروز با مسائل و چالش های عمدهای روبهرو شده و در برخی از موارد به وضعیت بحرانی رسیده است. مستعمراتی شدن نهاد علم و دانشگاه در حکمرانی، عمالً قابلیت های خلق و ارائه دانش در نهادهای علم را محدود کرده و به جای جریان آزاد دانش انتقادی به پدیده هایی نظیر دانش مقفل و دانش مسخر، میدان داده است. غلبٔه شبه علم بر علم و جایگزینی گفتمان های شبه علم و ضدعلم با گفتمان های علمی، مدیریت سیاست زده در دانشگاه و فشار برای تابعیت مدیریت های نهاد علم از نهاد قدرت، سرمایه گذاری نامتناسب در پژوهش، بیرون رانده شدن دانشگاه از چرخٔه فناوری و ناکارآمدی اقتصاد آموزش عالی از جمله مهمترین مصادیق وضعیت بحرانی در حکمرانی نهاد علم در شرایط کنونی است.

۳.۴. بحران ارتباطات جهانی دانشگاه

امروز دانشگاه به عنوان کانون اصلی نهاد علم نمی تواند گسسته از سرشت جهانی علم و منفعل در ارتباطات علمی با جهان به حیات مؤثر خود ادامه دهد. با این حال؛ یکم، گسست از سرشت جهانی علم خود را در فرایند ناکارآمد مراودات علمی و تبادل استاد و دانشجو با مراکز علمی معتبر جهانی نشان داده است. دوم، اختلال در ارتباطات علمی بین المللی، همکاری های نهادی بین دانشگاهی و تأسیس نهادهای آموزشی و پژوهشی مشترک و جهانی را در سطح نازلی قرار داده است. سوم، عقب ماندگی در استفاده از ظرفیت های جدید و فرصت های مجازی ارتباطات علم، تحت تأثیر سیاست فیلترینگ و کندی اینترنت به وجود آمده است.
چهارم، ناکارآمدی بینالمللیسازی آموزش عالی بر اثر سیطره نگاهی ایدئولوژیک و سیاسی در جذب دانشجویان غیرایرانی و یا توجه جزئی نگرانه به امر تجاری سازی دانشگاه و اخذ شهریه رخ داده است. پنجم، تحریم های اقتصادی و سیاسی علیه ایران امروز شمول بیشتری در دانشگاه ها و بر دانشگاهیان و حتی دانشجویان یافته است. غفلت از ظرفیت جدید علمی ایرانیان در خارج از کشور، فقدان زیرساخت ها و تجهیزات روزآمد علمی و پژوهشی و سیطره نگاه امنیتی به ویژه در حوزه علوم اجتماعی بر ارتباطات بین المللی در رشد این وضعیت بحرانی تأثیرگذار بوده است.

۴. مسئولیت و نقش اجتماعی نهاد دانشگاه و تنگناهای آن

دانشگاه علاوه بر مسئولیت ها و کارکردهای درونی، در قبال مسائل جامعه و حل بنیادین آنها نیز نهادی مسئول و مؤثر است؛ اما ایفای این نقش اجتماعی امروز دچار اختلال جدی شده است. مهمترین آثار این اختلال را میتوان در سه مؤلفٔه: 1- گسست میان دانشگاه و چرخٔه توسعه ملی، 2- تنزل مرجعیت اجتماعی دانشگاه و 3- مهاجرت فزاینده نخبگان، استادان، پزشکان و دانشجویان با وضوح بیشتر دید.
عدول از برنامٔه توسعٔه عملی شرط بقا، دور ماندن از جایگاه علمی و رتبٔه منطقه ای نهاد علم که در سند چشمانداز 20 ساله توسعه آمده بود، فرسایش سرمایٔه اجتماعی و مرجعیت اجتماعی در درون و بیرون دانشگاه و افزایش پرشتاب سیر تمایل و اقدام به مهاجرت در میان قشر دانشگاهی علائم نگران کننده ای دال بر ناکارکردی نقش اجتماعی دانشگاه است.

سخن آخر. ضرورت ها و چشم اندازهای پیش روی دانشگاه؛ فراخوانی برای گفتوگو

در قبال روند مخاطره آمیز بحران دامن گیر نهاد علم پنج ضرورت قرار میگیرد؛ ضرورت بازگشت به دانشگاه مستقل و اعتقاد به آن، ضرورت احیای آزادی های آکادمیک، ضرورت بازاندیشی در سرشت جهانی دانشگاه، ضرورت توجه به نقش مدنی و اجتماعی دانشگاه و ضرورت پیوستگی میان توسعه علمی و توسعه ملی. این گزارش در پاسخ به سه پرسش آغازین، بر اساس شناخت و تجربه های مدیریتی، مطالعات نظری و کنشگری دانشگاهی طی دهه های مختلف پس از انقلاب تهیه شده است، اما اکنون هم مسائل و هم راهحل آنها فراتر از این رفته اند. دانشگاه هم مسأله امروز و هم مسأله فردای ایران است، فقط مسأله میدان سیاست و قدرت یا مسأله حوزه تولید و کاربرد دانش نیست. بخشی از مسأله چند لایه و در هم پیچیده توسعه و اقتدار ایران است. دانشگاه یک نهاد جدید و مؤثر با سرشتی تاریخی و جهانی است که در طول همٔه این سال ها و به تأثر از شرایط و رویدادهای مختلف دستخوش تحوالت ژرفی شده است. در ایران نیز تحت تأثیر تغییرات پردامنٔه اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی و سیاسی به ویژه در وضعیت اجتماعی و اعتراضی و سیاسی اخیر جامعه، مختصات آن با گذشته متفاوت شده است. اگرچه شناخت کلاسیک از سرشت دانشگاه هنوز هم موضوعیت دارد، اما باید فراتر از آن رفت و پدیده ها و مسائل جدیدی را که تحت تأثیر تحولات پرشتاب و تغییر پارادایم جهانی و ملی در مواجهه با دانشگاه و نهاد علم به وجود آمده است از نو شناخت. به این سبب لازم است فراتر از هر نگرش سیاسی و هر دغدغٔه حاکمیتی مهمترین چالش ها، تنگناها، فرصتها و تهدیدها و مسائل قدیم و جدید دانشگاه را به درستی دید و بر سر آنها گفت وگو کرد. نمی توان دیگر با همان نگاهها و راهه حلهای پیشین به سراغ مسائل پیش روی دانشگاه رفت وضعیت سیاسی و مدیریتی کنونی، زمینه های پیدایش و رشد وضعیت نامساعد امروز دانشگاه بوده است. غلبٔه مدیریت های سیاست زده و ایدئولوژیک بر دانشگاه، اخراج و تعلیق اعضای هیأت علمی و دانشجویان منتقد و متفاوت که بر ناامنی شغلی برای استادان و ناامنی تحصیلی و بی آیندگی برای دانشجو به وجود آورده است؛ جذب اعضای هیأت علمی بدون استانداردهای لازم و پیشبرد پدیده خالصسازی در دانشگاه، انسداد و کاهش فعالیت های دانشجویی، تضعیف اجتماعات و انجمن های علمی، رشد کمی به دور از کیفیت نظام آموزش عالی، تشدید مهاجرت استاد و دانشجو، فقدان نظام بهره برداری از ظرفیتهای مشارکت هیأت علمی، تبدیل نهاد علم به ساختاری بوروکراتیک و اداری، ضعف نوآوری و خالقیت و اکتشاف، رواج برخی سویه های علم ستیزی به خصوص در علوم انسانی، فرسودگی نظام سازمانی آموزش و پژوهش و فناوری، مدرک گرایی، کاهش اعتبار در رتبه بندیهای جهانی علم و ضعف آینده پژوهی در فرآیند توسعٔه علمی، مسائل مزمن نهاد دانشگاه را ریشه دارتر میکند و مسائل جدید عارض بر آن را به بحران نزدیک میسازد. نتیجٔه این وضعیت و غفلت از ضرورتهای رفع آن، ناکارکردی یا کژکارکردی امروز نهاد علم و دورشدن فردای آن از ضرورت رسیدن به دانشگاه آینده و دانشگاه معیار است. گسترش دم افزون تحولات علمی و فناورانه، تنزل یا ایستایی دانشگاه را برنمی تابد و بازتابدهنده این ضرورت است که به سهم و نقش و رتبٔه واقعی دانشگاهها و نهادهای علمی و پژوهشی ایرانی و کنشگران آنها در جهان دانش باید بیش از پیش توجه کرد. جامعٔه علمی، جامعٔه مدنی و جامعٔه سیاسی باید عمیقا به این مسائل بیندیشند و راه را بر گفتوگوهای عملی پیرامون آن ها باز کنند. از یک سو دانشگاه به طور تاریخی، خود یکی از پایگاههای مباحثه و مناظره میان دیدگاه های گوناگون فکری بر سر مسائل مبتال به انسان و جامعه بوده و هست؛ استادان در سطوح نظری و تجربی میتوانند در شرایط آزاد و مطمئن به کنشهای گفتوگویی شکل دهند. دانشجویان هم اوج سنین پویایی فکری خود را در دانشگاه میگذرانند و همین باعث میشود که تنوع فکری وسیعی را در دانشگاه ها شکل دهند که خود، بهترین محرک گفتوگوهای فکری و مباحثات نظری در دانشگاه بوده و هست و در گذر سالها رشد و شکوفایی ارزشمندی را نصیب جامعه کرده است. اما از سوی دیگر، این پیشینٔه ریشهدار باعث شده است که نوعی سوگیری در فهم بنیادین گفتوگو در دانشگاه ها به وجود بیاید؛ به این معنا که گفتوگو تنها به یک امر فکری و نظری فروکاسته شود. در واقع این تصویر غالب شده است که گویا گفتوگو یعنی مباحثه، هم اندیشی و توافق میان دیدگاه های گوناگون و این روایت از مفهوم گفتوگو اگرچه ارزشمند است، اما ما را همواره به سمت موضوع گفتوگو سوق میدهد. در حالی که ما از فقدان نوآوری در بسط روش های گفتوگویی و خلق کنش های گفتوگویی رنج میبریم. مسألٔه امروز ما روش گفتوگوست و اینکه چه بسترها و فضاهایی برای کنشگری و تعامل و خلق جهان مشترک در جامعه یا دانشگاه وجود دارد و میتواند به وجود آید. دانشگاهیان و خصوصا دانشجویان از این منظر میتوانند به معماری خالقانٔه گفتوگو بپردازند و فضاهای تازه برای زیست مشترک بیافرینند. این چیزی است به مراتب فراتر از برگزاری مناظره یا گفت وگوهای فکری به قصد کشف حقیقت یا اثبات درستی یک ایده از میان ایده ها. گفتوگو یعنی معماری و طراحی خالقانٔه فضاهای مشترک در دانشگاه و به این معنا بیش از آنکه محتوای گفتوگو اهمیت داشته باشد، فرم آن است که سوژه های تازه را به عرصه می کشاند. این گزارش دعوت به خلق همین فضاهای مشترک در دانشگاه و جامعه برای گفتوگو بر سر مسائل بنیادین و بحرانی دانشگاه در ایران است. این گزارش عموم ایرانیان دغدغه مند در باب مسألٔه دانشگاه و توسعٔه علمی مخاطب قرار میدهد و مخاطب خاص گزارش هم خود دانشگاهیان هستند. این گزارش روایتی باز از یک گفتوگوی کاربردی پیرامون ضرورت هایی است که مشارکت کنندگان در این گفتوگو به حسب دانسته ها، تجربه ها و مطالعات خود در حوزه دانشگاه و نسبت آن با توسعه به آنها رسیدهاند. پرسش ها تنگناها، بحرانها، ضرورتها و راههای برونشد از این وضعیت که در این روایت آمده است، میتواند و باید از مناظر مختلف علمی، اجتماعی، مدنی و سیاسی و از سوی نخبگان و صاحبنظران و کنشگران فردی و نهادی نیز مورد گفتوگو قرار گیرد و تصحیح و تکمیل و تأثیرگذار شود، در نهایت باید مسئولانه و بازاندیشانه به امروز و فردای نهاد دانشگاه اندیشید که تصویری از امروز و آینده ایران است.

نامه ای به مدیرعامل

به نام خدا

نامه ای به مدیرعامل:

اگر شما مدیر عامل یا هر رهبر مسئول برای یک سازمان نسبتا مستقل و با یک هلدینگ هستید، اولین توصیه من به شما این است: یک شریک پیدا کنید. این نخستین گام ضروری است. حتی برای مدیر عامل خستگی ناپذیر نیز، رهبری تعیین، جهت فرموله کردن استراتژی و مدیریت فرآیند به طور هم زمان بسیار دشوار خواهد بود فعالیت خلق چشم انداز مشترک مانند صحنه ی تئاتر است شما به فردی قوی در پشت صحنه نیاز دارید تا به شما برای موفقیت در روی صحنه کمک کند باید به دنبال راهی برای آگاهی از تنش خود باشید باید مطمئن شوید که از خود مراقبت میکنید و بهترین استراتژی یافتن یک همکار قابل اعتماد است.

شریک شما حداقل سه نقش کلیدی دارد:

1- ردگیری فرآیندی که شما بر محتوای آن تمرکز کرده اید. 2- ایجاد کانالهای ارتباطی بین شما و بقیه سازمانها کمکهای شما برای یافتن دور نما در صورتی که شما بخواهید یک چشم انداز مشترک بر اساس تفکر سیستمی، تفکر سیستمی در معنای عام در برگیرنده مجموعه بزرگ و بی شماری از روشها، ابزارها و اصولی است که همه ی آنها متوجه روابط متقابل میان نیروها و نیز دیدن آنها در بطن یک فرآیند است را به صورت مشترک خلق کنید، 3- نقش آخر بسیار حساس میشود در آن صورت شما جزیی از یک قطعه نمایشی بدیع هستید که در آن تمامی تماشاگران مشارکت دارند در حالت ایده ال شریک انتخابی شما باید یک فرد درونی مورد اعتماد باشد که از دینامیک شما و دینامیک سازمان شما آگاه باشد. اگر این کار ممکن نیست یک فرد بیرونی قابل اعتماد را انتخاب کنید. اگر آن فرد به بازیگران و فرمهای درونی آگاه نیست باید در مورد آن یاد بگیرد تا بتواند به عنوان یک شریک به طور اثر بخش از شما پشتیبانی کند و خواهید دید چشم انداز، شما هم موثر و هم قابل دسترس خواهد بود. میدانید، میخواهید در سازمان چه کار کنید و این کار را چگونه انجام دهید. اولین گام برای شما و شریکتان احتمالا شامل خود ارزیابی و تعیین جایگاه سازمان بر طیف گفتن تا خلق مشترک است.

روش ترجیحی من برای ارتباط چیست؟

اگر شما به لحاظ زمینه کاری یا طبیعت، شخصیتی، فروشنده هستید و به گفتن و فروختن تمایل دارید آنگاه مرحله مطلوب شما برای ساختن چشم انداز مشترک همان گفتن یا فروختن خواهد بود. در مقابل بعضی رهبران با پویایی جست وجو محور و دو طرفه رفت و برگشتی که در مشاوره و خلق مشترک حاکم است راحت تر هستند. خلق چشم انداز مشترک میتواند یک راه موثر برای بیان ایده های راهنما”; در یک سازمان باشد اگر شما هم جزء همین دسته هستید سوق دادن سازمان به سمت راست طیف برای شما آسانتر خواهد بود اگر چه باز هم به پشتیبانی شریک فرآیندتان برای تعیین مرزها و برخورد شفاف با اولویت بندیها نیاز خواهد داشت استراتژی چشم انداز مشترک باید توسعه ای باشند. هر گام این فرآیند باید به رهبران ارشد برای کسب ظرفیت گوش دادن به سایر اعضای سازمان برای کسب ظرفیت رهبری کمک کند بدین ترتیب این افراد میتوانند با یکدیگر به گام بعدی حرکت کنند برای حرکت به گام بعدی برنامه ای با ۵ مرحله تدوین کنید. این ۵ مرحله عبارتند از:

1- گفتن: “رئیس” میداند که چشم انداز چه باید باشد و سازمان باید از آن پیروی کند.
2- فروختن : “رییس” میداند که چشم انداز چه باید باشد اما نیاز دارد که سازمان پیش از پیروی از چشم انداز آن را خریداری و قبول کند.
3- آزمودن: “رییس” در مورد چشم انداز ایده یا ایده هایی دارد و می خواهد عکس العملهای سازمان را از پیش بداند.
4- مشورت کردن: “رییس” در حال ایجاد یک چشم انداز است و قبل از حرکت به جلو نیازمند به دریافت دیدگاههای خلاق سازمان است.
5- خلق مشترک: “رئیس” و “اعضای” سازمان در کنار هم؛ طی یک فرآیند پر از همکاری یک چشم انداز مشترک ایجاد میکنند.

من تحت چه فشارهایی هستم و چگونه به آنها پاسخ میدهم؟

ممکن است شما به خاطر فشارهای بیرونی که از ناحیه رییسان (هیات مدیره بانک، مشتریان، کلیدی تامین کنندگان دولت و اتحادیه یا رقبا بر شما وارد می آید، احساس نیاز به اقدام فوری نمایید. اگر شما این فشار را تمام و کمال به سطوح بعدی پایین تر از خود منتقل میکنید، آن گاه از نقش خود به عنوان یک رهبر برای افزودن ارزش یا مفهوم به فشارهای بیرونی استفاده نکرده اید در عوض پیامهای تلویحی شما این است شما باید این کار را انجام دهید چون من بر اساس اطلاعاتی که دارم و شما ندارید این گونه میگویم یا این تغییرات به خاطر فشارهایی است که تنها من میتوانم ببینم اگر شما هم آنها را میدیدید، از انجام هر گونه اقدامی، وحشت زده می شدید.

ممکن است این نگرانی شما منطقی و واقعی باشد، اما اگر شما ترس را به عنوان یک محرک به کار گرفته و آن را به دیگران منتقل کنید آنگاه هنگامی که حتی به طور موقت این ترس فرو مینشیند، انگیزه تغییر از بین می رود. در آن هنگام افراد میگویند آخی حالا می توانیم استراحت کنیم تنها چیزی که در چنین موقعیتی یاد گرفته میشود این است: بسیاری از سازمانها با دور نگه داشتن کارکنان از تصمیمات برنامه ریزی و یادگیری به طور تعمدی چنین وضعیتی را تشویق میکنند هنگامی که چیزی ما را میترساند بهتر است برای رهایی از آنچه باعث ترس ما میشود اقداماتی انجام دهیم به طوری که زیردستان با اشتیاق بگویند اکنون واضح است که این سازمان علاقه ای به مشارکت ما در راستای فعالیت آینده ی خود دارد. از سوی دیگر، اگر شما یک ترکیب سه قسمتی ارایه دهید که شامل تصویری واضح از واقعیت موجود مثل دلایل ترستان تصویری جذاب از چشم اندازتان و یک استراتژی برای پرداختن به شکاف موجود به عنوان یک چالش ،باشد افراد معمولا دست به کار شده و به شما کمک میکنند آنها متوجه می شوند که شما قصد دور کردن کابوس یا پیچیده کردن واقعیت را ندارید.

این کار چه مدت است و چه مهارتهای جدیدی نیاز دارد؟

چقدر برای خلق چشم انداز مشترک زمان دارید؟ حتی تلاش برای “گفتن”: سازماندهی شده نیز انرژی زیادی از شما می گیرد. چرا که هر کس به اظهارات و فعالیتهای قهرمانانه قابل مشاهده شما وابسته خواهد بود. هنگامی که شما در طول طیف به سمت خلق مشترک حرکت میکنید ظرفیت های دیگری هم لازم خواهند بود این ظرفیت ها شامل موارد زیر هستند:

1- ظرفیت گوش دادن به چشم انداز و اشتیاق و افراد. 2- ظرفیت بررسی ارزشها و الگوهای ذهنی. 3- ظرفیت به اشتراک گذاشتن مسئولیت و پاسخگویی. و 4- ظرفیت نشان دادن اعتماد لازم کسب تسلط و شایستگی در این مهارتها اغلب دشوارتر است و در آغاز ممکن است این مهارتها بسیار مشکل زا به نظر برسد اما بدون این مهارتها، شما در خطر متوقف کردن تواناییهای ذاتی بقیه سازمان برای خلق مشترک هستید. چرا که همانند فشردن قدرتمندانه یک، فنر آنها را هم تحت فشار قرار میدهید در نهایت آن فنر در قالب مقاومتهای افراطی به جای خود باز میگردد. اگر شما برای افزودن تواناییهایتان و تغییر حالتهای مدیریتی خود آگاهی نداشته باشید. تلاش برای خلق “مشترک”; مشارکتی، بدون فایده است با برگشت به حالت گفتن از مزایای قدرت خود استفاده کنید. با این وجود بدانید که قادر به جذب سطح یکسانی از تعهد از سوی سازمانتان نخواهید بود. اثر بخش ترین شاخص مجزای آمادگی شما برای خلق مشترک می توانید حد آگاهی فعلی شما یا کنجکاوی شما به کشف چشم اندازها اهداف کلان و احساسات بقیه سازمان باشد و در اینجا تعدادی از بایدها که باید برای حرکت به جلو در نظر بگیرید آورده شده است. این بایدها و نبایدها به خصوص برای گفتن و فروختن که در آن شما چشم انداز خود را برای سازمان بیان میکنید کاربرد دارد.

شخصا تامل کنید و آن را حفظ کنید.

خلق چشم انداز نیازمند آن است که رهبر چشم انداز شخصی خود را به وضوح درک کند. هنگامی که شروع به صحبت درباره چشم اندازتان میکنید. معنای شخصی آن را با اشاراتی به تجربیات تاثیر گذار بر زندگی خود، با دیگران در میان بگذارد. در قدمهای اولیه فرآیند خلق چشم انداز مشترک، کار مدیریت سازمان از پیش دشوارتر خواهد شد چرا که کارمندان به نام دستیابی به چشم انداز، مشترک خواهان تاثیر بر سیاستها و رویه ها میشود. رهبران باید برای صحبت کردن با کارمندان گوش دادن به آنها و نصیحت کردن ایشان حاضر و در دسترس باشند زیرا چشم انداز، تنها از طریق همکاری محقق میشود و از این رو ارتباط در محیط کار اهمیت بالایی دارد استراتژیهای چشم انداز مشترک باید توسعه ای باشند هر گام این فرآیند باید به رهبران ارشد برای کسب ظرفیت گوش دادن و به سایر اعضای سازمان برای کسب ظرفیت رهبری کمک کند. بدین ترتیب این افراد می توانند با یکدیگر به گام بعد حرکت کنند.

چشمان انداز سازمانی خود را در انزوا ایجاد نکنید

عده ای مرتبا اعلام میکنند که سازمان شما بدون چشم انداز با موانع جدی روبه رو می شود بسیاری از مدیران ارشد این پیام را این گونه تعبیر میکنند من باید یک چشم انداز پیدا کنم بهتر است که این چشم انداز در کنار فرا رفتن از انتظارهای مشتریان و تغییر قابلیت تجاری ما کاریزماتیک هم باشند. رسیدن به این چشم انداز تماما به من بستگی دارد (وقتی با چشم انداز شخصی در واقعیت موجود کار میکنیم، به جهتی که از آن می نگرید دقت کنید تنها نمانید.) به طور طبیعی این دورنما ترسناکی است ولی رهبران گزینه دیگری پیش روی خود نمیبینند. بنابراین ممکن است رهبران با داشتن تصویری از خودشان، شروع به ساختن یک پیش نویس برای چشم انداز نمایند. خیلی زود، آنها متوجه میشوند این کار بسیار دشوار است و تهیه آنها خیلی زود خود را از سازمان منزوی میکنند.

به واسطه این انزوا تمام تقاضاها از سوی سهامداران، مشتریان، عرضه کنندگان، کارکنان سطوح مختلف و مدیران قسمتهای مختلف – که رهبران امید بر آوردن آنها را دارند، با نیروهای مساوی خود را نشان میدهند و آزمایش چنین شرایطی برای خلق بیانیه ای است که افراد داخل سازمان تقریبا منتظر کسب دستورها از سوی شما هستند راه خروج از این دام ایجاد ارتباطات پر معنا با یک یا چند شریک ایجاد حیطه ای که به یادگیری و خلق چشم انداز مشترک سرعت می بخشد کار اصلی مدیریت است و شاید تنها کاری باشد که مدیریت به طور ریشه ای باید بتواند بر آن تاثیر بگذارد و آن انتخاب شایسته ی معاونین کار بلد و مدیران توانمند میباشد از داخل جریان اصلی سازمان است. روشنفکر باشید و به دیگران احترام بگذارید سعی کنید تا جایی که ممکن است درباره نیازمندیها و قابلیتهای سازمان یاد بگیرید و تلاش کنید تا آنچه باعث ایجاد انگیزه در آنها میشود را درک کنید.

افراد را مورد اتهام قرار ندهید

رییس یکی از شرکتهای بزرگ روزی در جمعی عمومی اعلام کرد که شاهد مدیریت متوسطی در سراسر سازمان بوده است زمان زیادی طول نکشید تا توانست آن گفته را به فراموشی بسپارد اتهام مستقیمی مانند آن معمولا نادرست از آب دریا میآید و حتی اگر درست هم باشد، اغلب افراد در برابر آن مقاومت میکنند به ویژه از مورد حمله قرار دادن انگیزه افراد خودداری کنید کسی دیگر در این سازمان به چیزی اعتنا نمیکند یا اینجا افراد خیلی تنبل هستند و گروهی که این توصیفات در وصف آنها گفته شده است احتمالا آن را نشنیده میگیرند و هر کسی دیگری هم رنجیده خاطر خواهد شد و این رنجش کاملا قابل توجیه خواهد بود. پیام خود را به گونه ای به افراد انتقال دهید که در حین بیان غیر قابل اجتناب بودن تغییر اثبات کننده احترام شما به آن ها هم باشد. مدتی پیش من شاهد نمونه ای از اجرای این شیوه در جلسه ای تمام روز با گروهی از مدیران بودم مدیر عامل روز را با گفتن این مطلب آغاز کرد بانکداران به زودی قصد دارند حمایتشان از ما را قطع کنند ما باید حرکت کنیم. واقعیتها به این صورت هستند در تمام طول روز او از تحقیر افراد یا گفتن این که آنها چه کار باید بکنند خودداری کرد. در عوض او به طور شفاف درباره زمان اندکی که برای اصلاحات در اختیار داشتند، صحبت کرد. او خواستار انجام اقدامات اساسی شد و آنها را انجام داد.

به چشم انداز پاسخگو باشید

اگر شما از افراد میخواهید تا تغییرات بنیادی ایجاد کنند، لازم است نشان دهید که خودتان هم در قبال این تغییرات پاسخگو هستید. جهت خود را در میانه کار عوض نکنید پشتیبانی و آموزش مورد نیاز را برای دستیابی به آنچه شما از آنها خواسته اید در اختیارشان قرار دهید. ارزشهایی را که توصیف میکنید در عمل نشان دهید به افراد به طور مستقیم و شفاف و پیوسته اطلاعات دهید یک رسانه اثر بخش برای گفتن در سراسر سازمان میتواند کارآمد برانگیزاننده مستقیم و باثبات باشد. نامه ها و فیلمهای ویدئویی در صورتی که به خوبی تهیه شده باشند و نیز صحبتهای شخصی در صورتی که فرصتی برای پرسش و پاسخ فراهم کنند، به این هدف کمک می.کنند مطمئن شوید برای آنچه که میگویید دلیل کافی دارید. برای نخستین قدم شما و شریکتان میتوانید مراحل فرآیند چشم انداز مشترک و استراتژیهای طراحی یکی از آنها را با هم مرور کنید. نخستین گام شما در این نقش ایجاد یک مشارکت قوی با رهبر رسمی سازمان یا واحد کاری مربوطه خواهد بود. نباید بر روی محتوای چشم انداز متمرکز شوید بلکه باید بر روی فرآیند متمرکز شده و به طور جدی ابتکار جمع را به سمت تعهد و درگیری گسترده تر پیش ببرید به طوری که که چشم انداز را با آغوش باز بپذیرد. ممکن است ترجیح دهید فرآیند مشورت کردن یا خلق مشترک را در تماد ابعاد آغاز کنید اما وقتی ۹۰ درصد سازمانهای امروزی در مرحله “گفتن” هستند آن گاه بدون توجه به خواست، ما، مرحله “گفتن” پیش خواهد رفت. این پرسش پیش میآید چگونه می توانید با سازما ها آنگونه که هستند و نه آنطور که ما میخواهیم باشند کار کنیم شرکت در تمرین “گفتن” فرصتی برای حرکت دادن سازمان به طور تدریجی ولی مداوم به سمت مرحله “خلق” مشترک است بسیاری از تغییرات از درون سازمان به رییس برای خوب گفتن چشم انداز کمک می.کند. در ادامه پرسشهایی را که باید برای شروع در نظر گرفت، آورده ایم.

میزان آمادگی اعضای سازمان برای ترسیم چشم انداز

بسیاری از شرکای فرآیند به واسطه اشتیاق خود برای حرکت به جلو، سازمان را پیش از کسب آمادگی لازم به زور وارد مرحله خلق مشترک می کنند خلق مشترک یک چشم انداز نیازمند توجه فراوان از سوی کارکنان است؛ به ویژه زمانی که سازمان به تغییراتی اساسی در درون ساختار خود نیاز دارد درست همان طور که شما از افراد نمیخواهید بدون بیهوشی زیر تیغ جراحی بروند، نمیتوانید از آنان بخواهید که یک سازمان را در شرایط ناخوشایندی که وضعیت شغلی خودشان را متاثر میکنند به گونه ای اساسی تغییر بدهند. بنابراین استراتژی شما نیازمند ارزیابی روشن شکاف ظرفیت سازمان برای خلق چشم انداز و انتظارهای موجود از آن است. به عنوان مثال کارکنان تا چه اندازه با مفهوم مهارت فردی آشنا هستند؟ اعضاء در سطوح گروه های کاری چقدر فرصت تجربه تعیین اهداف کلان را داشته اند؟ در نهایت شما و رئیستان سریع تر میتوانید به سمت و سوی خلق مشترک حرکت کنید و تلاش کنید تا افراد را در چشم انداز مشارکت دهید و تا جایی که ممکن است، آنها را متعهد نمایید.

ارتباط شریک با رییس

اگر شما یک رییس مستقیم دارید باید کارتان را برای خودتان جدا کنید. برای اثر بخش بودن لازم است که رویکرد شما مشارکت خواهانه باشد. اما رییس تان اغلب از شما میخواهد تا کمک کنید تا به افراد بگوید چشم انداز چیست؟ و همه را به قبول آن چشم انداز ترغیب نمایید. برای اثر بخش بودن باید دلیل مقاومت رییس برای حرکت به مرحله ای فراتر از گفتن; را درک کنید و با نقطه نظری که ممکن است معتبر نیز باشد مخالفت نکنید توانایی شما برای ایجاد رابطه با رییس بستگی به تمایل شما برای گوش دادن تمام و کمال به چشم انداز الگوهای ذهنی دیدگاهها و انگیزه او دارد. اگر شما بتوانید چشم انداز رییس و حس او از واقعیت را درک کنید، حسی از هدفی مشترک را بین خودتان ایجاد کرده اید. یعنی از آن پس شما میتوانید بر روی ایجاد و مدیریت کشش خلاق – کمک به رییس و سازمان برای با هم حرکت کردن به سمت جلو کار کنید. اگر به عنوان مثال شما بشنوید که رییس فشار زیادی برای بازسازی کسب و کار حس میکند و شما درک خوبی از تفکر پشت این تصمیم داشته باشید آنگاه شما میتوانید تاثیر بهتری بر نحوه اجرای این بازسازی بگذارید در ابتدا شما ممکن است تنها کانال انتقال اطلاعات قابل اعتماد برای مدیر عامل باشید اینجا نقطه ای است که پیام شما دریافت شده یا به اشتباه دریافت شده است. صرف انرژی در این نواحی بسیار سودآور خواهد بود. هر چه شما بیشتر به جلو حرکت کنید میتوانید بیشتر بر طراحی تمرکز کنید. اجازه بدهید که در خلق فرآیند مرحله “گفتن” به شما کمک کنم. اجازه بدهید که در خلق ساز و کارهایی برای کسب بازخوردهای صادقانه از سازمان به شما کمک کنم.

سخنی با شریک:

گاهی اوقات مدیر عامل در طی مسیر فرآیند مشورت کردن یا خلق مشترک به طور ناگهانی از فرآیند روی میگرداند او ممکن است یکی از زیردستان را به هنگام بروز یک موضوع ناخوشایند توبیخ کند. یا او ممکن است اصرار داشته باشد که کیفیت ما در صنعت بهترین است. در حالی که واقعیت بر خلاف این ادعا است این به تنگ آمدنها، نشانه لبریز شدن ظرفیت رییس است کنار آمدن با بعضی انتقادات یا اخبار زیر دستان به طور غیر منتظره ای برای وی مشکل شده است این موضوع حتی ممکن است به این منجر شود که رییس فرمان ایست بدهد و کل فرآیند را به طور موقت به حالت تعلیق درآورد. در اصل یک فیوز در مداری که قبلا هر گز وجود نداشته بود، پریده است. در بیشتر سلسله مراتبها، رییس همانند یک ایستگاه ۵۰۰۰ کیلووات تولید هیدروالکتریک است که توسط یک سیم لامپی نازک به بقیه سازمان متصل شده است افراد به این قدرت متصل هستند اما توسط جریان می توان آنها را به حرکت درآورد. زنجیره دستور همانند یک مبدل قدرت را در هر مرحله پخش میکند اما در سازمانی که در مرحله خلق مشترک قرار دارد جریان ناگهان برعکس میشود زیردستان تلاش و اشتیاق بیشتری به خرج میدهند و مبدلهای سلسله مراتب قدیمی برای قوی تر کردن این تلاش و اشتیاق مجهز میشوند یک موج ولتاژ بالای ابتکار و تقاضا به طور ناگهای ایجاد میشود اگر سیم کشی رئیس – ظرفیت وی برای بررسی و جست و جوی آزاد – آماده نباشد رییس تبدیل به یک نقطه لغزش میشود و همانند یک فیوز میپرد. اینجاست که باید سوال کرد شما به عنوان شریک مدیر عامل چه کاری می توانید انجام بدهید؟ ابتدا باید بدانید که آن فرمان ایست، شکست قول تداوم کار است و یک اتفاق بزرگ در زندگی شرکت به حساب می آید. افراد احساس میکنند که اقتدار و احترام آنها موقتی است و هر لحظه ممکن است از آنها گرفته شود تلاش نکنید و فریاد نکنید و خیلی معمولی هم به روال عادی بازنگردید در عوض رییس باید نشان بدهد به خاطر کدام واقعیت بزرگی از حرکت فاصله گرفته .است رییس میگوید باید تا حد ممکن به دلیل واقعی نزدیک باشد او ممکن است بتواند به عنوان مثال بگوید من چون دیگر احساس خوشایندی نداشتم خاتمه ی کار را اعلام کردم. من ایمان خود را به این فرآیند از دست داده ام. برای بازگشت لازم است تا در مورد آن فکر کنم یا اگر بانکها و هیات مدیره فشارشان را دو برابر کردند لازم است مدیر عامل همان جوابها را بدهد. یا ما این قول را بر پایه یک سری از پیش فرضهای محیط کسب و کارمان بنا کردیم به اعتقاد من ما از آن مرزها و پیش فرضها دور شده ایم و بنابراین اقداماتی را انجام میدهم که احساس میکنم حیاتی تر هستند. اگر توضیحات رییس حقیقی باشد کشف قدردانی افراد از موقعیت شرکت و تمایل آنها برای کمک رییس را شگفت زده می.کند رمز موفقیت شما و مدیر عامل، شناخت و کنار آمدن با حدود ظرفیتی است که باعث پریدن فیوز میشود. قدرت برخود شفاف و اعتماد در ارتباط شما با مدیر ارشد اجرایی در این مرحله بسیار حیاتی است لازم است که شما قابلیتهای شخصی خود و همکاران را به قابلیتهای مدیر عامل بیفزایید تا بتوانید در کنار هم فشار احساسی را شناخته و آن را بهتر درک کنید هنگامی که علل این فشار احساسی شفاف تر شوند، شما می توانید به فرآیند خلق چشم انداز مشترک باز گردید. حرکت به سوی خلق مشترک مفهوم بزرگتری از چشم انداز مشترک است. به افراد احترام بگذارید آنها بر این باورند که مشارکت داشتن در فرآیند خلاق و پرشور که به طور مستقیم آینده ی فردی و جمعی آنها را شکل میدهد، رضایت بخش و ارضا کننده است.

حقوق کارگران در سال 1403

حقوق کارگران در سال 1403

میزان حداقلی افزایش حقوق در سال 1403

در سال 1403، حقوق و دستمزد کارمندان دولت و کارگران مشمول قانون کار با یک افزایش 35 درصد مواجه خواهد شد. بر اساس جدول حقوق کارگران 1403 تامین اجتماعی ارائه شده، حداقل دستمزد ساعتی برای کارگران و کارمندان به مبلغ 325.884 ریال خواهد بود. همچنین، حداقل دستمزد روزانه در این سال 728,388,2 ریال و حداقل حقوق ماهانه 71.661.840 تومان خواهد بود. این افزایش حقوق و دستمزد به عنوان یکی از روش‌های تنظیم نرخ حقوق در جهت کنترل تورم و تعادل بازار کار انجام می‌شود.

حق اولاد بر اساس حقوق و دستمزد ۱۴۰۳

حق اولاد در حقوق اداره کار به عنوان یکی از مزایای اختصاص یافته به کارمندان متاهل محسوب می‌شود که به صورت ماهیانه به همراه دیگر مزایا به حساب آن‌ها واریز می‌شود. این مزایا تنها تفاوت حقوق و دستمزد بین افراد مجرد و متاهل است. مبلغ حق اولاد برای هر فرزند، سه برابر حداقل حقوق و دستمزد روزانه وزارت کار است. برای سال 1403، این مبلغ معادل 7,166,1۸۴ ریال است.

برای دریافت حق اولاد، برخی شرایط وجود دارد که کارمند باید آن‌ها را رعایت کند. این شرایط شامل داشتن بیمه تامین اجتماعی و بودن مشمول قوانین آن، فرزندان باید زیر ۱۸ سال باشند و در صورت داشتن مشکلات ناتوانی برای کار یا تحصیل ممکن است حق اولاد برای فرزندان بالای ۱۸ سال نیز پرداخت شود. همچنین، کارمند باید سابقه بیمه تامین اجتماعی به مدت ۷۲۰ روز را داشته باشد.

حقوق وزارت کار 1403 برای افراد دارای مدرک دیپلم چقدر است؟

به نظر می‌رسد که مدرک تحصیلی نباید تاثیری در میزان حقوق دریافتی داشته باشد و تمام کارگران باید مبلغ 71,661,840 ریال یعنی حداقل حقوق وزارت کار 1403 را دریافت کنند. با این حال در برخی از شرکت‌ها با توجه به قوانین شرکت و طبقه بندی مشاغل، حقوق کارگران بر اساس مدرک تحصیلی تعیین می شود و ساختار و مقدار مشخصی ندارد.

افزایش حقوق سربازان در سال 1403 چقدر است؟

حداقل حقوق سرباز مجرد در سال آینده ۶۰ درصد دریافتی پایور باشد یعنی نزدیک ۶ میلیون تومان در مناطق غیر عملیاتی و ۷.۵ میلیون تومان در مناطق عملیاتی. همچنین حداقل حقوق سرباز متاهل در مناطق عملیاتی در سال آینده ۹ میلیون تومان تعیین شد. حقوق‌های جدید سربازان از فروردین ۱۴۰۳ اجرایی خواهد شد.

در اجرای ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳ حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه مجرد مشغول در مناطق غیر عملیاتی معادل ۶۰ درصد حداقل دریافتی پایور، حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه مجرد مشغول در مناطق عملیاتی معادل ۷۵ درصد حداقل دریافتی پایور و حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه متاهل بدون فرزند معادل ۹۰ درصد دریافتی حداقل دریافتی پایور است.

افزایش حقوق سال ۱۴۰۳ شامل حال چه کسانی خواهد شد؟

در سال‌های گذشته تمامی افرادی که بر طبق قوانین وزارت کار استخدام شده‌اند، شامل افزایش حقوق شدند. پیش‌بینی می‌شود میزان افزایش حقوق کارمندان شرکت های خصوصی در سال ۱۴۰۳ شامل افزایش ۲۰% شود. به این ترتیب افرادی که در دستگاه‌های اجرایی، نیروهای مسلح، وزارت اطلاعات، سازمان انرژی اتمی فعالیت می‌کنند، احتمالا شامل ۲۰% افزایش حقوق می‌شوند. همچنین کارکنان کشوری و لشکری، اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، کارمندان موسسات اموزش عالی و پژوهشی و قضات نیز احتمالا شامل قانون افزایش حقوق سال ۱۴۰۳ خواهند شد. توجه کنید که نرخ افزایش حقوق بازنشستگان هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است.

تأثیر تورم بر حقوق ۱۴۰۳ کارگران

عوامل مختلفی بر میزان افزایش حقوق در هر سال تأثیر می‌گذارند که نرخ تورم از مهم‌ترین این عوامل محسوب می‌شود. افزایش سطح عمومی قیمت‌ها در یک دوره زمانی را تورم می‌گویند.

در سال‌های اخیر این عامل در ایران به طور پیوسته در حال افزایش بوده است. افزایش تورم، کاهش قدرت خرید مردم را در پی دارد؛ به همین دلیل، دولت و کارفرمایان موظف هستند حقوق کارکنان خود را افزایش دهند تا آن‌ها قدرت خرید خود را حفظ نمایند.

تاثیرات هوش مصنوعی بر شغل های مختلف

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل‌ ها و آینده حرفه‌ ها

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) تأثیر قابل توجهی بر شغل‌ها و آینده حرفه‌ ها داشته و احتمالاً در آینده تغییرات بزرگی را در بازارکار به همراه خواهد داشت. در زیر تأثیرات اصلی هوش مصنوعی بر شغل‌ها و آینده حرفه‌ها را بررسی می‌کنیم:

1- جایگزینی شغل‌ها:

هوش مصنوعی و فناوری‌های مرتبط، قادر به جایگزینی برخی شغل‌ها هستند، به ویژه در زمینه‌هایی که فعالیت‌های تکراری و قابل پیش‌بینی وجود دارد. ربات‌ها و سیستم‌های هوشمند می‌توانند برخی از وظایف انسانی را با دقت بالاتر و در زمان کمتر انجام دهند، که می‌تواند به کاهش نیروی کار انسانی و تغییر در ساختار شغلی منجر شود.

2- ایجاد شغل‌های جدید:

هرچند هوش مصنوعی می‌تواند شغل‌هایی را جایگزین کند، اما هم‌ زمان به ایجاد شغل‌های جدید نیز منجر می‌شود. توسعه و استفاده از هوش مصنوعی نیازمند تخصص‌ها و مهارت‌های جدیدی است که ممکن است نیاز به ایجاد شغل‌هایی باشد که در حوزه‌های مرتبط با طراحی و توسعه سیستم‌های هوشمند، تجزیه و تحلیل داده‌ها، تفسیر نتایج و همچنین تفاوت‌های موردی در آموزش و پشتیبانی از این سیستم‌ها باشد.

3- همکاری بین انسان و ماشین:

به جای جایگزینی کامل، هوش مصنوعی می‌تواند باعث همکاری بین انسان و ماشین شود. در بسیاری از حوزه‌ها، همکاری بین انسان و هوش مصنوعی می‌تواند به بهبود عملکرد و کارایی منجر شود. انسان‌ها می‌توانند از توانایی‌های هوش مصنوعی استفاده کنند تا وظایفی را که برایشان دشوار است یا زمان‌بر می‌باشد، انجام دهند.

4- تغییر در نیازمندی‌های مهارتی:

با پیشرفت هوش مصنوعی، نیازمندی‌های مهارتی نیز تغییر کرده است. مهارت‌هایی مانند تفسیر داده‌ها، تجزیه و تحلیل آماری، برنامه‌ نویسی و توانایی همکاریبین انسان و ماشین، برای افراد متخصص در حوزه هوش مصنوعی و تکنولوژی اطلاعات بیشتر ارزشمند می‌شوند.

5- تأثیر بر حوزه‌های خاص:

هوش مصنوعی در برخی حوزه‌ها تأثیر قابل توجهی دارد. به عنوان مثال، در حوزه خودران، هوش مصنوعی و شبکه‌های عصبی می‌توانند نقش مهمی در توسعه خودروهای بی‌سرنشین و خودران ایفا کنند. در حوزه بهداشت و پزشکی، هوش مصنوعی می‌تواند در تشخیص بیماری‌ها، طراحی داروها و حتی ربات‌های جراحی کمک کننده باشد.

آیا تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل مثبت است یا منفی؟

تاثیر مثبت هوش مصنوعی بر مشاغل

تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل امری انکار ناپذیر است، اما اینکه شما چه تاثیری از این حوزه بردارید، به انتخاب خود شما است. اگر هوش مصنوعی را مانند یک شمشیر در نظر بگیریم، این شمشیر می تواند برای برقراری عدالت از غلاف بیرون بیاید یا برای انجام یک کار خبیصانه. این شمشیرزن است که تعیین می کند این سلاح با چه هدفی باید استفاده شود.

در هوش مصنوعی نیز داستان به همین شکل است. این شما هستید که تعیین می کنید از تاثیرات مثبت یا تاثیرات منفی هوش مصنوعی بهره مند شوید. شما در این داستان نقش شمشیر زن را بر عهده دارید و باید تصمیم خود را به درستی بگیرید. این فناوری پیشرفته، پتانسیل بالایی برای ایجاد تغییر در کسب و کار ها دارد و به یک کاتالیزور برای تحول در صنایع مختلف تبدیل شده است.

کسب و کار ها می توانند با استفاده از قدرت بی حد و اندازه هوش مصنوعی بسیاری از مزایای قابل توجه آن مبنی بر بهبود کارایی، افزایش بهره وری، تجربیات مشتری و موارد بسیار دیگر را به دست آورند.

تاثیر منفی هوش مصنوعی بر مشاغل

تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل، همیشه مثبت و باب میل افراد نیست. قابلیت خودکار سازی کار ها با استفاده از هوش مصنوعی از جمله مواردی است که می تواند روند کار مشاغل مختلف را مختل کند که این امر موجب ایجاد حس نا امنی و نگرانی بابت بیکار شدن و جابه جایی های شغلی را به وجود بیاورد. با این حال ماهیت هوش مصنوعی به گونه ای است که موجب ارتقا مهارت و ظهور موقعیت های شغلی جدید می شود. در مجموعه می توان 2 موضوع را به عنوان تاثیر منفی هوش مصنوعی بر مشاغل مورد بررسی قرار داد. 1- جابه جایی و اتوماتیک شدن مشاغل، 2- تغییر در الزامات مهارتی.

10 کاربرد هوش مصنوعی در مشاغــل مختلف

هوش مصنوعــی چیست؟

هوش مصنوعــی (AI) هوشی است که توسط ماشین نمایش داده می‌شود که رفتار یا تفکر انسان را شبیه‌سازی می‌کند و می‌تواند برای حل مشکلات خاص آموزش داده شود. هوش مصنوعی ترکیبــی از تکنیک‌های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق است. مدل‌های هوش مصنوعــی که با استفاده از حجم وسیعــی از داده‌ها آموزش داده می‌شوند، توانایــی تصمیم‌گیری هوشمندانه را دارند.

تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار

تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار موضوعی نامشخص است، اما دیدگاه‌های متعددی در مورد نتایج بالقوه آن وجود دارد. در حالی که تصور غالب این بوده است که هوش مصنوعی با جایگزینی ربات‌ها، کار را مختل می‌کند، دیدگاه دیگری نیز وجود دارد که باید در نظر گرفت این است که اتوماسیون با هوش مصنوعی پتانسیل ایجاد شغل‌های بیشتری دارد. هوش مصنوعی با فراهم کردن ابزارها و فرصت‌های جدید برای کارآفرینان، حتی می‌تواند زمینه‌های کاملاً جدیدی از تجارت را ایجاد کند که قبلاً غیرقابل‌تصور بود.

تاثیرات هوش مصنوعی بر شغل های مختلف

طبق تحقیقات بیش از 2000 فعالیت کاری در بیش از 800 شغل میتوانند به صورت خودکار انجام شوند که شامل فعالیت های فیزیکی در محیط های قابل پیش بینی و ساختارمند و همچنین جمع آوری و پردازش داده ها می شوند. این مشاغل نیمی از فعالیت‌هایی است که افراد در بخش های مختلف انجام می‌دهند.

تقریباً همه مشاغل تحت تأثیر اتوماسیون قرار خواهند گرفت، اما تنها حدود 5 درصد مشاغل به طور کامل اتوماتیک می شوند در واقع حدود 30 درصد از فعالیت‌ها در 60 درصد از همه مشاغل می‌توانند خودکار باشند. این بدان معنی است که اکثر کارگران، از جوشکار گرفته تا کارگزاران وام مسکن و مدیران عامل، در کنار ماشین‌هایی که به سرعت در حال تکامل هستند کار خواهند کرد و ماهیت این مشاغل تغییر خواهد کرد.

هوش مصنوعی و اتوماسیون با چالش هایی همراه است. از این چالش ها میتوان، نیاز به داده‌های آموزشی زیاد، مشکلات «تعمیم» الگوریتم ها، مشکلات تصمیمات الگوریتم های یادگیری ماشین، سوگیری احتمالی در داده‌ها و الگوریتم‌های آموزشی و همچنین حریم خصوصی داده‌ها اشاره کرد.

نوع دیگری از چالش‌ها به توانایی سازمان‌ها در پذیرش این فناوری‌ها مربوط می‌شود. همچنین گسترش فناوری در بین بخش ها و کشورها متفاوت است. بخش‌های مالی، خودرو و مخابرات پیشتاز پذیرش هوش مصنوعی هستند. در بین کشورها، سرمایه‌گذاری ایالات متحده در هوش مصنوعی با 15 تا 23 میلیارد دلار رتبه اول را به خود اختصاص داده و پس از آن سرمایه‌گذاری‌های آسیایی بین 8 تا 12 میلیارد دلار و اروپا با 3 تا 4 میلیارد دلار در رده های بعدی قرار دارند.

چه جوری برنامه شغلی 5 سال داشته باشیم

چرا مصاحبه‌کنندگان از جایگاهتان در ۵ سال آینده می‌پرسند؟

مصاحبه‌کننده می‌خواهد اهداف شغلی‌تان را بهتر درک کند و موقعیت شغلی مورد نظر را با اهداف و برنامه‌هایتان مطابقت دهد. آن‌ها به اهداف شما اهمیت می‌دهند. زیرا می‌خواهند شخصی با انگیزه و فعال را استخدام کنند. اگر موفقیت در این موقعیت شغلی به عنوان بخشی از استراتژی شغلی طولانی مدت برایتان اهمیت دارد، به احتمال زیاد عملکرد خوبی در این جایگاه شغلی خواهید داشت.

چگونه به این پرسش پاسخ دهیم؟

مسئولان استخدامی معمولاً از فرایند کشف استعداد، استخدام و آموزش نیروی جدید لذت نمی‌برند. به همین دلیل مصاحبه‌کنندگان نمی‌خواهد زمان و انرژی خود را صرف شخصی کنند که از الان در حال برنامه‌ریزی برای ترک شغل است (حتی اگر بهترین کاندیدا برای آن موقعیت شغلی باشید).

شاید بپرسید دلیل این موضع گیری چیست؟ اگر کارشناس منابع انسانی شما را استخدام کند و شما پس از دو ماه از کار خود استعفا دهید، عملکرد او در برابر مدیرانش مورد انتقاد قرار خواهد گرفت.

در واقعیت، شما احتمالاً چند موقعیت کاری را برای خود مد نظر گرفته‌اید. راهکار هوشمندانه این است که گزینه‌های مورد نظرتان را تا مدت زمانی مشخص دنبال کنید. با این حال، لازم نیست که این موضوع را در مصاحبه شغلی مطرح کنید.

اگر بخواهیم رو راست باشیم، باید بگوییم هیج‌وقت طی مصاحبه دروغ نگویید و در عین حال نیازی نیست که همه جزئیات را برای مصاحبه‌کنندگان تعریف کنید.

خیال پردازی و موفقیت شغلی

از رویاپردازی نترسید. هیچ اهمیتی ندارد این رویاها چقدر احمقانه باشند. رویاهای بزرگ، ایده های بزرگ به همراه دارند. ۵ سال آینده خود را تصور کنید. از بایدها دست بکشید. با خود نگویید من باید تا ۵ سال دیگر در این جایگاه باشم یا به این سمت برسم.

چنین جملات و قرارهایی باعث می شود که از مسیر پیش روی خود لذت نبرید. هدف شما در این مسیر باید انجام کارهایی باشد که شما را مشتاقتر می کند. برای برنامه خود یک عنوان انتخاب کنید؛ هدف کلی شما در ۵ سال آینده. نتایجی که تمایل دارید در این مدت به آن ها برسید را نیز یادداشت کنید.

با مشخص کردن این موارد، اقدام هایی که برای رسیدن به آن ها باید انجام شود، در ذهنتان شکل می گیرد. تا اینجای کار رویای خود را در سر شکل داده اید و نقشه راه را ترسیم کرده اید.

برای اینکه در برنامه خود پیشرفت داشته باشید، گاهی مجبور می شوید در دل برنامه ها، برنامه ریزی های دیگری انجام دهید یا قدم های کوچک دیگری بردارید. به این ترتیب قدم به قدم به سمت هدف خود حرکت خواهید کرد.

برای مثال اگر برنامه شما در ۵ سال آینده این است که در سمت شغلی خود ارتقا پیدا کنید، فرم پرکردن و تقاضا دادن کافی نیست. نیاز دارید قدم های بزرگتری بردارید. باید به همه ثابت کنید که از پس مسئولیت های بزرگتر برمی آیید. برای اینکه خود را ثابت کنید، در جریان تمام اتفاقاتی در شرکت می افتد، باشید و از چیزی غافل نشوید.

خودتان را در 5 سال بعد در کجا می بینید؟

یک سوال آسان و یک پاسخ آسان. در حال حاضر شاید آن خود اطمینانی و جسارت را نداشته باشید. وقتی مصاحبه کننده شغلی از شما می پرسد: ” در 5 سال آینده می خواهید کجا باشید؟ ” دادن پاسخ درست و باارزش به آن برایتان سخت است. مشکل این است که تمایل شما به فضانورد شدن خیلی پذیرفته شده نیست (مگر اینکه درحال مصاحبه شغلی در ناسا باشید).

برای آماده شدن جهت پاسخگویی به این سوال، باید قبل از رفتن برای مصاحبه به جواب های احتمالی فکر کنید. همانند رزومه، باید پاسخ های خود را متناسب با کارفرمایی که می خواهید برای مصاحبه نزدش بروید، آماده کنید. مثلا در یک شرکت کوچک غیر انتفاعی نباید بگویید که خودتان را در حال رشد و ارتقا در رده های مختلف سازمان می بینید. معمولا فرض کنید که مصاحبه گر به دنبال یک جواب کلی است نه کشف آرزوهای شما. Brad Karsh بنیانگذار یک شرکت مشاوره شغلی می گوید: “مصاحبه گرها می خواهند ببینند که شما می توانید برای آینده برنامه ریزی کنید، مسیر شغلی خود را تجسم کنید و از همه مهم تر اهداف شما با اهداف شرکت هم جهت است و شما مناسب پست مورد نظر هستید یا خیر.”

چگونه به پرسش «۵ سال دیگر خودت را کجا می‌بینی؟» پاسخ دهیم؟

پاسخ‌دادن به این سؤال رایج مصاحبۀ شغلی گاهی می‌تواند دشوار باشد: ۱. به این دلیل که پیش‌بینی آینده دشوار است. ۲. جهان کسب‌وکارها به‌سرعت در حال تحول است و برخی اهداف بلندمدت زودتر از آنچه فکرش را بکنید بی‌معنا و زائد می‌شوند.

ممکن است در مواقعی نتوانید خود را در یک موقعیت طولانی‌مدت تصور کنید و این قابل قبول است؛ اگرچه فاش‌کردن آن برای مدیر استخدام غیرضروری است. در این‌گونه موارد، تصور کنید که این موقعیت شغلی چگونه می‌تواند به رشد فردی شما در مسیر حرفه‌تان کمک کند و سعی کنید آن را در پاسخ خود بگنجانید.

آیین نامه واردات خودرو

آیین نامه واردات خودرو

پس از گذشت چندماه از ابلاغ قانون واردات خودرو، روز ۳ شهریورماه، جزئیات مصوبه واردات خودرو توسط هیات وزیران تصویب شد و معاون اول رئیس جمهور مصوبه نهایی را به کلیه سازمان‌ها شامل وزارت صمت، وزارت کشور، وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد ابلاغ کرد. جزئیات این آیین‌نامه به شرح زیر است:

  • واردات ماشین تنها برای خودروهای پایین‌تر از ۲۰ هزار یورو (فوب) مجاز است. البته اولویت با خودروهای کمتر از ۱۰ هزار یورو (فوب) است.
  • تخلیه خودرو بدون ثبت سفارش و تخصیص ارز ممنوع است.
  • ارزش گمرکی بر اساس ماده ۱۴ قانون امور گمرگی محاسبه می‌شود.
  • خودروهای وارداتی تنها در بورس کالا عرضه می‌شوند.
  • کارگروهی با مسئولیت وزارت صمت و عضویت وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه موظف است نرخ سود بازرگانی خودروهای وارداتی را بر حسب ارزش تعیین کند. نرخ سود که مابه‌التفاوت قیمت پایه با قیمت پایانی در بورس کالا است، باید عادلانه باشد.
  • کارگاه مذکور می‌تواند سود بازرگانی علی‌الحساب در زمان ترخیص و همچنین سود بازرگانی قطعی در زمان فروش را تعیین کند.
  • وزارت صمت باید با هدف توسعه تولید خودروهای اقتصادی (حداکثر ۱۰ هزار یورو)، مشوق‌های سرمایه‌گذاری و تولید را پیش‌بینی کند. همچنین وزارت صمت باید اقدامات مورد نیاز برای هدایت بخشی از واردات به سمت تولید و افزایش تولیدات داخلی را در دستور کار قرار دهد. برنامه تولیدات داخلی واردکنندگان موضوع این بند، باید توسط وزارت صمت تایید شود.
  • واردات خودروهای سواری به‌ صورت سرمایه‌گذاری خارجی (با تأیید سازمان سرمایه‌گذاری خارجی)‌ تنها برای استفاده در شبکه حمل‌ونقل عمومی مجاز است.
  • خودروهای وارداتی در مناطق آزاد تجاری – صنعتی تنها منحصر به خودروهای هیبریدی یا برقی است. راه‌اندازی و سرمایه‌گذاری ایستگاه‌های شارژ با واردکنندگان خودرو است.
  • سقف منابع ارزی برای واردات خودرو به جز سرمایه‌گذاری خارجی، حداکثر معادل یک میلیارد یورو است.
  • منابع ارزی مورد نیاز از محل صادرات، رمز دارایی سرمایه‌گذاری خارجی (با تایید سازمان سرمایه‌گذاری خارجی) و دیگر منابع مورد تایید بانک مرکزی تامین می‌شود.
  • وزارت صمت با همکاری بانک مرکزی دستور‌العمل اجرایی این مصوبه، مانند چگونگی تامین و تخصیص ارز،‌ مشخصات فنی،‌ خدمات پس از فروش، انتقال فناوری و تعیین صلاحیت‌های فنی و حرفه‌ای واردکنندگان را تدوین و ابلاغ می‌کند.
  • وزارت صمت باید هر ۳ ماه یک بار، گزارش اجرای این تصویب‌نامه را به ستاد هماهنگی اقتصادی دولت ارائه کند.

تصویب آیین نامه واردات خودروهای نو

آیین نامه واردات خودروهای نو به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و به استناد اصل یکصد و 38 قانون جمهوری اسلامی ایران ماده 4 قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب 1400 اصلاح و مورد تصویب قرار گرفت.

براساس ماده 4 این آیین نامه ورود و ترخیص خودروهای موضوع این آیین نامه بدون ثبت سفارش و بدون تخصیص ارز قاچاق محسوب و ممنوع می باشد.

ثبت سفارش صادره پس از ورود خودرو به کشور، جهت ترخیص خودرو از گمرک فاقد اعتبار است.

همچنین براساس تبصره این ماده صدور ثبت سفارش خودروهای موضوع این آیین نامه اعم از واردات توسط اشخاص حقوقی و حقیقی مستلزم اخذ تاییدیه تامین قطعات یدکی و ارائه خدمات پس از فروش و سایر ضوابط فنی مربوطه از وزارت صنعت و رعایت ماده 10 اصلاحیه قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب 1401 است.

در ماده 5 خودرو با کارکرد 99 کیلومتر براساس نام تجاری و نوع مدل با نوع مدل ساخت خودرو کمتر از یک سال براساس ویژگی کاراکتر مربوطه در شماره شناسایی خودرو در زمان ورود به کشور تعیین می گردد.

آیین‌نامه واردات خودروهای نو ابلاغ شد

گفتنی است؛ بر اساس ماده (١) این آیین‌نامه، سقف واردات خودرو، بنابر ضرورت و براساس نیازسنجی بازار خودروی کشور، به صورت سالانه و با رعایت قوانین و مقررات مربوطه، تعیین می‌شود.

طبق ماده (٣)، منابع ارزی مورد نیاز این آیین‌نامه با رعایت ضوابط ارزی بانک مرکزی، از محل ارز حاصل از صادرات، سرمایه‌گذاری خارجی با اولویت حمل‌ونقل عمومی و سایر منابع ارزی مورد تایید بانک مرکزی تامین خواهد شد.

 ماده (۴) بر ممنوعیت ورود و ترخیص خودروهای فاقد ثبت‌ سفارش و بدون تخصص ارز تاکید دارد و آن را مصداق قاچاق برشمرده است.

ثبت سفارش صادره، پس از ورود خودرو به کشور نیز فاقد اعتبار است.

بر اساس بند ٧ ماده (۵) این آیین‌نامه؛ ثبت سفارش و واردات خودروهای سواری با حجم بالاتر از ٢۵٠٠ سی‌سی، ممنوع است.

بر اساس ماده (٧) این آیین‌نامه، مبنای تعیین ارزش خودرو و حقوق ورودی، براساس تبصره ۶، اصلاحی ماده واحد قانون چگونگی محاسبه و وصول حقوق گمرکی، سود بازرگانی و مالیات انواع خودرو و ماشین‌آلات راهسازی وارداتی و ساخت داخل و قطعات آن‌ها، موضوع ماده (١٢) قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ١۴٠٢ است.

جزئیات آیین‌نامه واردات خودرو کارکرده

شهریور 1402: لطف‌الله سیاهکلی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، جزئیات آیین‌نامه تنظیمی وزارت صمت را تشریح کرد. در این آیین نامه چنین آمده که افراد می‌توانند با ارز خود که منشا خارجی یا ارزی ناشی از صادرات محصول خودشان یا صادرات دیگران است، استفاده کرده و خودرو وارد کشور کنند. به صراحت می‌توان گفت که در این آیین نامه ابهامات ارزی به‌طورکامل حل شده است و مشخص کرده است اگر دولت نتوانست ارز تامین کند می‌توانیم از ارزها برای واردات استفاده و مسئله را حل کنیم. بنابراین این امر نیازمند همت دولت است.

وی افزود نکته بعدی که در آیین نامه به آن اشاره شده در خصوص اسقاط خودرو است. در این باره تاکید شده که وارد کردن یک خودرو باید همراه با اسقاط یک خودرو دیگر در داخل باشد. این کار بسیار خوب و پسندیده برای حفظ محیط زیست تلقی می‌شود تا خودروهایی که ناایمن و مصرف سوخت بالایی دارند به محیط زیست آسیب می‌زنند از رده خارج شوند.

وی همچنین گفت نکته بعدی نیز واردات خودروی کارکرده توسط افراد حقیقی و حقوقی است. در این آیین نامه تصریح شده است کسانی که قصد دارند یک خودرو وارد کشور کنند نیازی نیست که ثبت سفارش انجام دهند و می‌توانند بدون ثبت سفارش یک خودرو وارد کنند. اما اگر کسی بخواهد بیش از یک خودرو وارد کند باید ثبت سفارش انجام دهد. این دیدگاه یکی از نقاط قوت آیین‌نامه است که مسئله محور بوده و با بررسی درست، این موضوع را که مسئله بود حل کرده است‌. موضوع بعدی این است که اداره استاندارد، استانداردهای قابل قبول خود را در این آیین‌نامه اعلام کرده است. مانند استاندارد اروپا و چین و کشورهای حاشیه خلیج فارس ژاپن و تاکید کرده خودروهایی که با این برند وارد شوند نیاز به تاییدیه ندارند و همچنین تاکید کرد اگر خودروی خارج از این برندها وارد کشور شود باید استاندارد 85گانه را پاس کند. بنابراین سازمان استاندارد نیز در این راستا همکاری بسیار حرفه‌ای خود را به عمل‌ آورد. بنابراین مجلس و بخش‌های مختلف دولت از جمله سازمان استاندارد، سازمان حفاظت از محیط زیست و وزارت صمت همکاری خوبی داشتند و یک آیین نامه بسیار جامع و کاملی تنظیم کردند که قابلیت اجرایی دارد‌ و منتظر هستیم تا دولت آن را تصویب کند.

مالیات طلا

مالیات طلا

مالیات طلا، مالیاتی است که بر اساس نرخ تعیین شده در قانون، در هنگام فروش طلا، از خریداران آن اخذ گردیده و توسط فروشنده به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز می گردد. نحوه محاسبه میزان مالیات بر ارزش افزوده طلا​، مطابق قانون جدید مالیات طلا به این صورت بوده که نرخ 9%، صرفا، به اجرت و سود تعلق گرفته و اصل طلا، معاف از مالیات می باشد.

میزان مالیات طلا

به موجب قانون مالیات بر ارزش افزوده قدیم، میزان نرخ مالیات طلا، 9% تعیین شده بود که می بایست، از طریق سامانه مالیات بر ارزش افزوده که از سامانه های مالیاتی، همچون سامانه عملیات الکترونیکی امور مالیاتی tax.gov.ir می باشد، پرداخت می گردید. این میزان، شامل ارزش اصل طلا، اجرت ساخت و سود فروشنده طلا می شد و همین امر، اعتراض افراد درگیر در بازار طلا را به همراه داشت.

دلیل اعتراض به میزان مالیات بر ارزش افزوده طلا، این بود که اصل طلا، اصولا یک کالای سرمایه ای بوده و کالایی مصرفی محسوب نمی گردد، بنابراین، نباید، مشمول مالیات ارزش افزوده که از مصرف کنندگان طلا دریافت شده، گردد. این اعتراض، سبب شد تا مجلس شورای اسلامی، قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده را به تصویب رساند که به موجب آن، اصل طلا از مالیات معاف شده و مالیات طلا، با میزان نرخ 9 %، صرفا به اجرت ساخت طلا و سود فروشنده تعلق گیرد.

نحوه محاسبه اجرت و مالیات طلا

نحوه محاسبه ارزش افزوده طلا فرمول خاص خود را دارد. به‌هرحال، این حق طبیعی شما است که در زمان خرید طلا با نحوه محاسبه ارزش افزوده آن آشنا باشید. این فرمول به این شکل است:

۹% مالیات بر ارزش افزوده + ۷% سود طلافروش + (وزن طلا × (اجرت ساخت + قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار))

البته طبق بخشنامه ارزش افزوده طلافروشان ممکن است برخی از طلافروشان در ابتدا مالیات بر ارزش افزوده را محاسبه کنند و سپس به سراغ سود طلا بروند. در برخی از شرایط هم طلافروش وزن کل طلا را در پایان کار ضرب می‌کند. البته کلیه اقداماتی که انجام می‌شود از همین فرمول تبعیت می‌کند و در قیمت نهایی طلای خریداری شما هیچ تأثیر خاصی ندارد.

نحوه اجرای قانون جدید مالیات بر ارزش‌افزوده طلا

۱- نظر به اینکه با اجرایی شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۲ اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته شده از فلزات مزبور از تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۳ معاف از مالیات و عوارض است؛ صرفاً اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده کالاهای موضوع این بند، مشمول مالیات و عوارض با نرخ ٩ درصد ( ۹ ٪ ) است. لذا ضرورت دارد فروشندگان مصنوعات یاد شده نسبت به تفکیک موارد معافیت (اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته شده) از سایر موارد در صورتحساب فروش صادره اقدام نمایند تا امکان محاسبه و دریافت مالیات و عوارض بر مبنای اجزای یاد شده مشمول باشد.

۲- براساس قانون مذکور، فروشندگان مصنوعات ساخته شده از طلا، جواهر و پلاتین از تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۳ به هیچ عنوان مجاز به دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده از اصل طلا، جواهر و پلاتین نیستند و در صورت عدم رعایت بند ( ۱ ) نه‌تنها باید مالیات و عوارض دریافتی را عودت نمایند، بلکه مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات و عوارض دریافتی نیز می‌شوند که غیر قابل بخشودگی است.»

آیا مردم با ثبت صورت‌حساب‌های معاملات طلا مشمول مالیات می‌شوند؟

شایعات اخیر با اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور در روز چهارشنبه 29 آذر 1402 شروع شده که در اطلاعیه مذکور در راستای اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، فهرست اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) را که از اول دی ماه ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان هستند، اعلام کرده است که بر اساس این اطلاعیه یکی از مشمولین این اطلاعیه، عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین هستند. البته این موضوع جدیدی نبوده و این قانون در سال 1398 به تصویب رسیده و از ابتدای سال جاری، بسیاری از اشخاص حقوقی (شرکت‌ها) ضمن اتصال به سامانه مؤدیان نسبت به صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی اقدام نموده‌اند و با هدف کنترل و شفاف‌سازی معاملات، به مرور دایره شمول این قانون به سایر صنوف و اشخاص نیز تسری پیدا خواهد کرد. پس صرفاً این تکلیفی است که بر صاحبان مشاغل مرتبط با طلا و جواهر (طلافروشان و طلاسازان) وضع شده و آنها را ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نموده است و هیچ ارتباطی به مصرف‌کننده و خریدار نهایی ندارد.

علاوه بر این پس از صدور اطلاعیه مذکور، در فضای مجازی مجدداً بحث دریافت مالیات بر عایدی سرمایه از طلا نیز داغ شد. لازم به ذکر است که موضوع دریافت مالیات بر عایدی سرمایه چند سالی است که در قالب طرحی در مجلس در حال بررسی است و در حال حاضر، قانونی در این خصوص مصوب نشده است و به موجب اصل پنجاه و یکم قانون اساسی، امکان دریافت این مالیات وجود ندارد. لذا این موضوع نیز موضوع جدیدی نیست و ارتباطی به اطلاعیه صادره ندارد.

پس هیچ‌گونه بحث افزایش نرخ مالیاتی یا اضافه شدن پایه مالیاتی جدید در حوزه طلا وجود ندارد و تغییری در نحوه محاسبه مالیات رخ نداده و صرفاً جهت تکمیل فرآیند جمع‌آوری اطلاعات از فعالان بازار طلا، طلافروشان موظف به صدور و ثبت صورتحساب‌های خود به صورت الکترونیکی گردیده‌اند.

معافیت مالیات بر ارزش افزوده طلا

طبق مقررات مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰ ارزش اصل طلا، جواهرات و پلاتین به‌کاررفته در مصنوعات معاف از مالیات هستند؛ بنابراین صرفاً اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده مشمول مالیات می‌شود.

این معافیت منوط به ثبت‌نام طلافروشان در سامانه مخصوصی است که سازمان امور مالیاتی تعیین کرده است. طلافروشان همچنین باید به ثبت اطلاعات هر قرارداد فروش من‌جمله تفکیک ارزش طلا، اجرت ساخت و سود بپردازند. در صورت عدم ثبت اطلاعات معامله طلافروش به میزان ۹ درصد ارزش اصل طلا مشمول مالیات می‌شود.

لازم به ذکر است که طبق قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده از دی‌ماه ۱۴۰۰ اجرایی شد تا پیش‌ازاین هم اصل طلا هم سود و اجرت آن مشمول مالیات می‌گردید.

هنگام خرید طلا، ارزش افزوده اصل طلا را ندهید

با توجه به اینکه طبق قانون جدید ارزش افزوده، ارزش افزوده از اصل طلا حذف شده و مالیات فقط به سود و اجرت طلافروش تعلق می‌گیرد، نه به قیمت اصل طلا، از این پس در صورت خرید طلا دقت کنید که 9% مالیات را روی قیمت اصلی طلا حساب نکنند و تنها سود و اجرت طلافروش شامل مالیات می‌شود.

مالیات سال 1403

حکم مالیات حقوق سال ۱۴۰۳ در لایحه بودجه:

تبصره ۱۶:

ث- در سال ۱۴۰۳، سقف معافیت مالیاتی و نرخ مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی که تحت عناوینی از قبیل حقوق و مزایا مقرری یا مزد حق شغل، حق شاغل، فوق العاده ها. اضافه کار حق الزحمه، حق مشاوره، حق حضور در جلسات، پاداش، حق التدریس، حق التحقیق، حق پژوهش و کارانه اعم از مستمر یا غیر مستمر که به صورت نقدی و غیرنقدی، از یک یا چند منبع، در بخش دولتی و یا غیر دولتی تحصیل می‌نمایند چه از کارفرمای اصلی و یا غیر اصلی (موضوع تبصره (۱) ماده (۸) قانون مالیات‌های مستقیم) باشد، به شرح ذیل است:

۱- سقف معافیت مالیاتی سالانه موضوع ماده (۸۴) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴/۴/۳۱ در سال ۱۴۰۳ مبلغ یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تعیین می‌شود.

۲- نرخ مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی به شرح زیر می‌باشد:

۱-۲- نسبت به مازاد یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا یک میلیارد و ششصد و هشتاد میلیون (۱,۶۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، ده درصد (%۱۰)

۲-۲ – نسبت به مازاد یک میلیارد و ششصد و هشتاد میلیون ۱,۶۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا دو میلیارد و هفتصد و شصت میلیون ( ۲,۷۶۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، پانزده درصد (۱۵٪)

۳-۲- نسبت به مازاد دو میلیارد و هفتصد و شصت میلیون ( ۲,۷۶۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا چهار میلیارد و هشتاد میلیون (۴,۰۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، بیست درصد (%۲۰)

۴-۲- نسبت به مازاد چهار میلیارد و هشتاد میلیون ( ۴,۰۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال به بالا سی درصد (۳۰%)

کلیه افرادی که در قبال ارائه خدمت در دستگاه‌ها تحت هر عنوان از جمله ساعتی، روزمزد قرار دادی، حق التدریس، حق التحقیق، حق الزحمه حق نظارت حق التألیف و پاداش شورای حل اختلاف دریافتی دارند، مشمول حکم این بند هستند.

آشنایی با مالیات حقوق و دستمزد

هر کسی که به هر طریقی مشغول کار باشد و به ازای کاری که می‌کند، حقوق می‌گیرد و تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار گرفته، باید بخشی از دریافتی خود را به عنوان مالیات حقوق و دستمزد بپردازد. این مبلغ که ماهانه از حقوق تمام کارمندان و کارگران کسر می‌شود، طبق جدول محاسبه مالیات حقوق از افراد گرفته می‌شود. مالیات حقوق و دستمزد جزو مالیات‌های مستقیم به حساب می‌آید. البته میزان مالیات بر حقوق افراد، بستگی مستقیم به مقدار حقوقش دارد. یعنی محدوده حقوق هر فرد درصد مالیات پرداختی‌اش را مشخص می‌کند. فقط این را بدانید که اگر تا سقف 120میلیون تومان در سال (یعنی حقوق ماهانه 10میلیون تومان) درآمد دارید، از دادن مالیات معاف هستید. اما اگر درآمد بالاتری از این سقف دارید، باید مالیاتش را بپردازید.

مالیات سال 1403

شاهین مستوفی مدیرکل دفتر حسابرسی سازمان امور مالیاتی، در خصوص عدم تغییر سقف معافیت مالیاتی حقوق و دستمزد در بودجه سال 1403 و حاشیه های به‌وجودآمده اظهار کرد: طبق ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم، نرخ محاسبه مالیات حقوق طبق قوانین بودجه مصوب می‌شود؛ پیشنهادی هم که سازمان امور مالیاتی ناظر بر اعمال سقف معافیت مالیاتی موضوع ماده 84 داده است و عددی که پیشنهاد سازمان بود، عددی بالاتر از رقم 120 میلیون تومان در سال بود؛ اما به هر حال در نظام بودجه‌ریزی کشور، سازمان برنامه و بودجه با توجه به اعتبارات درآمدی و هزینه‌ای نرخ مالیات، سقف معافیت مالیاتی ماده 84 را با عدد همان 120 میلیون تومانی که نسبت به سال گذشته افزایشی نداشت، تعیین کرد.

وی افزود: این عدد نهایی نیست همچنان که سال گذشته‌ که پیشنهاد دولت و سازمان برنامه و بودجه 7 میلیون تومان سقف معافیت ماهانه و در مجموع 84 میلیون تومان در سال بود؛ اما در مجلس شورای اسلامی که بررسی شد، این عدد به 120 میلیون تومان رسید و به همین دلیل به نظر می‌رسد سازمان برنامه و بودجه با توجه به اینکه  این عدد در بودجه سال 1402 رشد بسیار زیادی را داشت، امسال این تصمیم را گرفته که این عدد و میزان معافیت سال گذشته را تکرار کند.

فشار مضاعف به بودجه حقوق بگیران از ناحیه ثابت ماندن حدود طبقات مالیاتی

اما این همه ماجرا نیست و طبق لایحه بودجه سال آینده، امکان تغییر طبقات مالیاتی حقوق بگیران وجود دارد. مثلاً اگر فردی معاف از مالیات بوده، امکان دارد بخشی از درآمدش در سال آینده مشمول مالیات شود یا برای فردی دیگر، بخشی از درآمدش مشمول نرخ بالاتر مالیاتی نسبت به امسال شود. قضیه به این صورت است که در بودجه، نرخ مالیاتی که از هر بازه درآمدی کسر می شود، قید می شود که طبعاً شامل کارگران و کارمندان نیز خواهد شد. با این حال، مقایسه جدول مالیاتی لایحه بودجه سال آینده و قانون بودجه امسال (جدول شماره 1)، نشان می دهد که این طبقات و حتی سقف معافیت مالیاتی تغییر نکرده است. این موضوع با وجود تورم بیش از 40 درصد کنونی و رشد طبیعی درآمدها در هر سال به معنای آن است که در کل جامعه و از جمله کارکنان دولت، درآمدها وارد طبقات مالیاتی بالاتر خواهند شد.

اگر بخواهیم مثالی در این بخش بزنیم، می توان در نظر گرفت که کارمندی در سال گذشته، به‌طور متوسط دریافتی در حدود 9 میلیون و 500 هزار تومان داشته است. حقوق این شخص به طور خلاصه در سال آینده 18 درصد افزایش خواهد یافت و به 11 میلیون و 210 هزار تومان خواهد رسید. با این حال، بر خلاف سال گذشته که درآمد وی معاف از مالیات بود، هم اینک به مابه التفاوت 10 میلیون تومان با 11 میلیون و 210 هزار تومان (یعنی یک میلیون و 210 هزار تومان)، مالیات با نرخ 10 درصد (یعنی 121 هزار تومان) تعلق خواهد گرفت. در نتیجه حقوق پس از کسر مالیات وی 11 میلیون و 89 هزار تومان خواهد شد.

روند رشد کسب و کار در سال 2023

ترندهای کسب و کار در سال 2023 چه خواهد بود؟

پایداری زیست محیطی

سازگاری با محیط زیست در میان کسب و کارها یک قانون است اما برخی از کسب و کارها آن را نادیده می‌گیرند. در حالیکه در سراسر جهان کسب و کارها تلاش می‌کنند محصول خود را در پکیج‌های دوستدار محیط زیست ارائه دهند، در ایران هنوز کسی در این باره اقدام جالب توجهی نکرده است.

استخدام بر مبنای مهارت

در گذشته استخدام در شغل‌های سنتی تنها بر پایه رزومه تحصیلی و شغلی افراد صورت می‌گرفت اما امروزه نیاز به نیروهایی است که مهارت‌های متنوعی داشته باشند تا بتوانند از فناوری به نفع کسب و کارها استفاده کنند. به همین دلیل هم شرکت‌ها از فرایند مدیریت استعدادها استفاده می‌کنند. بعید نیست در آینده‌ای نه چندان دور بازار کنکور هم از رونق بیفتد و مهارت‌افزایی جایگزین کسب دانش تئوری شود.

دورکاری

با ظهور ویروس کرونا و بیماری کووید 19 بسیاری از کسب و کارها دچار تغییراتی به خصوص در ارتباط با حضور نیروها در محل کار شدند. کار از راه دور و یا اصطلاحا دورکاری ساختارهای سازمانی سنتی را تغییر داده است و پیش‌بینی‌ها اینطور نشان می‌دهد که در آینده درآمد و ارزش افراد در سازمان براساس وظایف او مشخص شود، نه مقدار زمانی که به طور فیزیکی در شرکت گذرانده است.

بلاکچین

بلاکچین یکی از ترندهای جوان در حوزه فناوری اطلاعات است. در سال 2024، بلاکچین همچنان در حال رشد و تکامل خود خواهد بود و کاربردهای جدیدی در صنایع مختلف از جمله امور مالی، مدیریت زنجیره تأمین و صنایع دیگر پیدا خواهد کرد. کسب و کارها می‌توانند از بلاکچین برای بهبود امنیت و شفافیت در فرایندهای خود استفاده کنند.

با وجود پیشرفت‌های چشمگیر بلاکچین در سال‌های اخیر، می‌توان انتظار داشت که کسب‌وکارها در سال 2024 از این تکنولوژی در بسیاری از صنایع استفاده کنند. با قابلیت‌های بلاکچین برای افزایش امنیت و شفافیت در تراکنش‌های مالی و تجاری، می‌توان از آن برای بهبود فرایندهای کسب و کار و کاهش هزینه‌ها استفاده کرد.

به عنوان مثال، برای صنایع بانکی و مالی، بلاکچین می‌تواند بهبود قابل توجهی در امنیت و سرعت تراکنش‌ها ایجاد کند. همچنین، بلاکچین می‌تواند در زمینه‌هایی مانند لجستیک، زنجیره تأمین و ذخیره‌سازی اطلاعات به صورت غیرمتمرکز نیز مفید باشد. با استفاده از بلاکچین، می‌توان از تغییرات در فرایندهای زنجیره تأمین جلوگیری کرد و تضمین کیفیت محصولات را بهبود بخشید.

پیشگام شدن چین در انرژی پاک

سال سپری شده میلادی، اخباری شگفت‌‌‌انگیز با خود داشت. جهان بیش از یک تریلیون دلار در فناوری‌‌‌های سبز سرمایه‌گذاری کرد؛ رقمی که برای نخستین بار از میزان سرمایه‌گذاری بر سوخت‌‌‌های فسیلی پیشی گرفت. حتی آژانس بین‌المللی انرژی که دهه‌‌‌ها از رشد کند فناوری‌‌‌های پاک انتقاد می‌‌‌کرد، لحن کلامش عوض شد و اکنون از روشنایی و تغییر «متوقف‌‌‌ناشدنی» انرژی سخن می‌‌‌گوید.

بسیاری از مناطق و کشورهای جهان اقدامات خود را سرعت بخشیدند. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا ممنوعیت فروش خودروهای احتراقی جدید را برای سال ۲۰۳۵ تصویب کرد و خواهان کنار گذاشتن سوخت‌‌‌های فسیلی شد. فرانسه نیز پروازهای داخلی کوتاه را به نفع قطار ممنوع کرد. اخبار خوب در این زمینه از هرگوشه شنیده می‌شود. اما چین بیش از همه پیش رفته است. بزرگ‌ترین تیتر خبری سال مربوط به شرکت ملی نفت چین، سینوپک بود که اعلام کرد این کشور به اوج تقاضای بنزین خود رسیده است و به دلیل فروش فزاینده خودروهای الکتریکی، مصرف بنزین به زودی کاهش خواهد یافت. برخی تحلیلگران معتقدند که چین ممکن است روند کاهش انتشار کربنش نیز شروع شده باشد. این کشور همچنین ۱۵۰ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی جدید به شبکه خود اضافه کرد (این رقم در سال پیش از آن ۸۷ گیگاوات بود). چنین روندهایی اثرات دومینووار فراوان بر بازارها و کسب و کارها خواهند داشت.

سرمایه‌گذاری‌های دیجیتالی‌سازی رشد خواهند کرد

اگرچه کسب‌وکارهای کوچک راه درازی را در اتخاذ محصولات دیجیتالی و فناوری طی کرده‌اند، ۵۷٪ از صاحبان مشاغل کوچک معتقدند که هنوز باید زیرساخت فناوری اطلاعات خود را برای ساده‌سازی عملیات خود ارتقا دهند.

راه‌حل‌های فنی را پیاده‌سازی کنید که زندگی را آسان‌تر می‌کند و به کسب‌وکار شما کمک می‌کند تا به اهدافش برسد. برای مثال، یک کسب‌وکار SaaS آینده می‌تواند از یک ابزار اختصاصی برای طراحی یک کسب‌وکار استفاده کند. فرآیند مدیریت محصول و نظارت بر روند پروژه. به طور مشابه، یک تجارت الکترونیکی می تواند از یک پلت فرم بهینه سازی مسیر حمل و نقل برای تسهیل تحویل سریعتر استفاده کند.

فناوری‌های به اوج رسیده را هدف بگیرید


فناوری‌هایی که تغییردهنده بازی هستند، نظیر فناوری‌های 5G، هوش مصنوعی و رایانش ابری در حال رسیدن به نقطه اوج خود برای پذیرش انبوه هستند. برای مثال، تحقیقات صورت‌گرفته توسط تیم‌های پژوهش مکنزی نشان می‌دهد که شرکت‌های سراسر جهان، به دنبال انتقال ۶۰ درصد از املاک مبتنی بر فناوری اطلاعات خود به فضای ابری تا سال ۲۰۲۵ میلادی هستند. هیئت‌مدیره‌های فعال در صنعت، حتی اگر شده با صرفه‌جویی در هزینه‌ها و بودجه‌های سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، باید روی این مهم تمرکز داشته باشند و انرژی خود را روی این ریسک‌ها و تغییرات متمرکز کنند تا جزو نخستین کسانی باشند که تحول را پذیرفته و با آن همسو می‌شوند.

انجام این کار مستلزم آن است که کارآفرینان و هیئت‌های مدیره در بخش صنعت، بودجه خود را برای ارتقای پایه‌های فناوری اطلاعات که سرعت، امنیت، انعطاف‌پذیری و قابلیت استفاده مجدد را امکان‌پذیر می‌کند، به شکلی درست اولویت‌بندی کنند. این سرمایه‌گذاری‌ها، سرمایه‌گذاری‌های چندان جذابی نیستند، اما فرآیندهای خودکار، سرمایه‌گذاری در پایگاه‌های داده، پاک کردن بدهی‌های فناوری و تجدید مداوم معماری فناوری اطلاعات، برای هر کسب‌وکاری الزامی است تا شانس استفاده کامل از فناوری‌های جدید آنلاین را داشته باشد.

برای مدیریت این رویکرد و اولویت‌‌بندی درست، دست هیچ‌کس به اندازه هیئت‌‌مدیره‌ها باز نیست. اولویت‌های فناوری اطلاعات اغلب توسط واحدها یا بخش‌های تجاری فردی شکل می‌گیرد. سرمایه‌گذاری در بنیادهای فناوری – فناوری اطلاعات برای فناوری اطلاعات! – به نفع کل تجارت است؛ بنابراین هیئت‌مدیره را ملزم می‌کند با مدیریت ارشد همکاری کرده و تلاش‌ها را به بهترین و سودمندترین سمت ممکن هدایت کند. بسیار خوب و تأثیرگذار خواهد بود اگر در تمامی شرکت‌ها و سازمان‌ها، قانونی وضع شود مبنی بر ای‌نکه ۱۵ تا ۲۰ درصد از بودجه کل تحولات فناوری اطلاعات – باید – به این کار بنیادی اختصاص یابد.

البته رهبران و کارآفرینان مجموعه نمی‌توانند توقع داشته باشند که هیئت‌مدیره، به‌تنهایی قادر به انجام این کار به بهترین نحو ممکن باشد. برای اینکه هیئت‌مدیره بتواند در این سطح تعامل داشته باشد، مدیر ارشد فناوری اطلاعات (Chief Information Officer) مجموعه و همچنین مدیر ارشد فناوری (Chief Technology Officer) آن نیز باید گفت‌وگوهای مستمر و مکرری با تک‌تک اعضای هیئت‌مدیره در خصوص اولویت‌ها و نیازهای فنی داشته باشند.

رشد اقتصاد دنیا در 2024 آهسته تر می شود

رشد اقتصاد دنیا در 2024 آهسته تر می شود

اکثر اقتصاددان‌ها عقیده دارند اقتصاد دنیا وارد رکود نمی‌شود اما احتمال یک رکود ملایم در اروپا و انگلیس وجود دارد.
با توجه به دورنمای افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا، احتمال کند شدن روند رشد اقتصاد این کشور هم وجود دارد. رشد اقتصاد چین هم آهسته شده و تلاش شرکت‌ها برای یافتن مقاصد مقرون به‌صرفه‌تر برای تولیداتشان شرایط را بدتر خواهد کرد.

برخی از بانک‌های بزرگ دنیا انتظار دارند رشد اقتصاد جهان در 2024 به خاطر نرخ بالای بهره، قیمت بالای انرژی و کند شدن رشد دو اقتصاد برتر دنیا، آهسته‌تر شود. با توجه به نظرسنجی رویترز از اقتصاددان‌ها، پیش‌بینی می‌شود اقتصاد جهان 2.9 درصد در سال جاری میلادی و 2.6 درصد در سال آینده میلادی رشد داشته باشد. کاهش رشد اقتصاد دنیا به 3 درصد در 2023 اقتصاد آلمان وارد رکود می‌شود.
درگیری در خاورمیانه دورنمای اقتصاد دنیا را به خطر می‌اندازد. اکثر اقتصاددان‌ها عقیده دارند اقتصاد دنیا وارد رکود نمی‌شود اما احتمال یک رکود ملایم در اروپا و انگلیس وجود دارد.

نرخ بهره

نرخ بهره (به انگلیسی: Interest rate) عبارت است از نرخی که بابت جلوگیری از کاهش ارزش پول پرداختی در امروز و دریافتی در آینده (به دلیل ارزش زمانی پول و نرخ تورم) از وام‌گیرنده دریافت می‌شود. همچنین در شرایط متعارف بازار، به منظور جبران فرصت‌های سرمایه‌گذاری وام‌دهنده، ممکن است مبلغی به عنوان حداقل سود مورد انتظار وام‌دهنده به این نرخ اضافه گردد. اما فیشر نرخ بهره را اینطور تعریف می‌کند: نرخ بهره درصد پادا‌ش پرداختی بر روی پول، برحسب پول در تاریخ معین که معمولاً یکسال بعد از تاریخ معین است، می‌باشد.

بازگشت به هدف

در سال ۲۰۲۳، بانک‌های مرکزی با افزایش نرخ‌های بهره، سودهای قیمتی را با موفقیت کاهش دادند و سرعت تورم را به تک رقمی‌های متوسط تا پایین کاهش دادند. با رفتن به سال ۲۰۲۴، تورم باید در بازارهای توسعه‌یافته به کاهش خود ادامه دهد، در حالی که بازارهای نوظهور ممکن است به دلیل نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی شاهد رکود تدریجی‌تر باشند.

کارپنتر می‌گوید: «کاهش تورم در سال ۲۰۲۴ باید بسیار تدریجی‌تر از سال ۲۰۲۳ باشد، زیرا تورم در اکثر اقتصادهای بازار توسعه‌یافته نزدیک به هدف است، اما کاملاً به آن نرسیده است.»

رشد اقتصادی

بر اساس پیش بینی صندوق بین المللی پول رشد اقتصادی چین در سال جاری به 5 درصد و هند به 6.3 درصد خواهد رسید. اقتصاد روسیه از رکود خارج خواهد شد و در حالی که سال پیش رشد منفی 2.1 درصدی را تجربه کرده بود در سال جاری رشد مثبت 2.2 درصدی خواهد داشت.

این گزارش متوسط نرخ رشد اقتصادی کشورهای خاورمیانه و آسیای مرکزی در سال جاری میلادی را 2 درصد پیش بینی کرده است.

متوسط رشد اقتصادی کشورهای صادرکننده نفت منطقه نیز 2.2 درصد پیش بینی شده است. ایران با رشد 3 درصدی رتبه چهارم در بین این کشورها از نظر رشد اقتصادی در سال 2023 را خواهد داشت. قزاقستان با رشد 4.6 درصدی، الجزایر با رشد 3.8 درصدی و امارات با رشد 3.4 درصدی پیش از ایران قرار گرفته اند. رشد اقتصادی عربستان نیز تنها 0.8 درصد پیش بینی شده است. اقتصادهای عراق و کویت رکودی خواهد بود و به ترتیب رشد منفی 2.7 درصد و منفی 0.6 درصد را در این سال تجربه خواهند کرد.