مقالات

تیپ شناسی

تیپ شناسی

یکی از بحث‌های مهم در شناسایی مشتری، شخصیت شناسی و تیپ شناسی است. شخصیت، به معنی مجموعه رفتارهای مشاهده شده و مشاهده نشده افراد است که باعث تفکیک و تمایز بین آن‌ها می‌شود. از نظر روان‌شناسان، شخصیت هر فرد، مفهوم پویا و ساختاریافته‌ای است که بیانگر رشد و تکامل سیستم‌های روانی او است. بنابراین همه افراد، خریداران، فروشنده‌ها، مشتریان و … دارای شخصیت هستند و هر کدام به نوعی عمل می‌کنند که باعث تمایز بین آن‌ها و دیگران می‌شود و باعث می‌شود رفتار فرد در یک موقعیت فرضی، قابل پیش‌بینی شود.

در این مقاله دو روش شخصیت شناسی MBTI و انیاگرام را مورد بحث قرار می دهیم.

به عنوان یک تیپ شناسی شخصیتی، اینیاگرام تعریف کننده 9 نوع شخصیت است که توسط نقاطی از یک شکل هندسی پیرامونی ارتباط بین انواع شخصیت روانی افراد را نشان می‌دهد در عوض  مدل میرز-بریگز یا همون MBTI مدلی است که ۱۶ تیپ شخصیتی دارد و اصلا کار با ذات فرد ندارد، بلکه فقط ۱۶ خصوصیت فرد رو مشخص کرده و از همه مهم‌تر در این مدل راه رشدی برای فرد مشخص نشده است.

تیپ‌های شخصیتی MBTI:

تیپ های شخصیت مایرز و بریگز “MBTI “براساس تئوری تیپ شناسی کارل یونگ پایه ریزی شده و در طی حدود پنجاه سال تحقیق و توسعه امروز به عنوان ابزاری مؤثر برای تعیین تناسب شغل با شاغل، تیم سازی، آسیب شناسی منابع انسانی، توسعه فردی و توسعه ارتباطات مدیران و کارشناسان مورد استفاده قرار می گیرد. این روش در جنگ جهانی دوم برای گروه بندی سربازان به کار برده شد و از آن زمان تا کنون تکامل زیادی پیدا کرده است. به طوریکه اکنون در شرکت ها و سازمان ها سالانه حدود 5 میلیون نفر از این تست استفاده می کنند. به دلیل برخورداری از پشتوانه تحقیقات پنجاه ساله برروی 5 میلیون نفر و ویژگی هایی چون ارزش گذاری نکردن افراد و توجه به تفاوت های آنها به عنوان مزیت و روایی بیش از 80 درصدی آن، معتبرترین ابزار سنجش توانایی ها، گرایشها، مدلهای تصمیم گیری، اقدام و ارتباط است.

مایرز و بریگز بعد از مطالعات گسترده در باب شخصیت به چهار فاکتور اصلی شخصیتی رسیدند که می‌توانند در کنار هم یک کد چهارحرفی را ایجاد کنند و بدین ترتیب ۱۶ تیپ شخصیتی به دست می‌آید:

  • درون‌گرا (I) یا برون‌گرا (E): نحوه جذب انرژی؛ در تنهایی یا در جمع؟
  • شهودی (N) یا حسی (S): نحوه دریافت یا بیان اطلاعات؛ کلی‌نگر یا جزئی‌نگر؟
  • فکری (T) یا احساسی (F): نحوه تصمیم‌گیری؛ تصمیم‌گیری نهایی با منطق یا احساس؟
  • منظم (J) یا منعطف (P): نحوه ساماندهی مکان و زمان؛ تمایل به نظم و چهارچوب یا آزادی و انعطاف در برنامه‌ها؟

تئوری انیاگرام :

یا تیپ های نه گانه (دز شکل فعلی آن) در واقع ترکیبی از عرفان شرقی و روانشناسی مدرن است .هدف جورجیوف از تحقیق در این زمینه شناخت ابعاد شخصیت انسان و ارائه راهکار برای رشد و خود آگاهی بیشتر انسان بوده است .زیرا جورجیوف بر این باور بود که تا انسان خود را به درستی نشناسد، قادر به کمک به خود و نیز کمک به دیگران نخواهد بود. او انسانها را به نه تیپ شخصیتی تقسیم می کند که هر تیپ دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود می باشد. شخصیت افراد مختلف طبق نظریه ی روانشناسی گورجیوف به ۹ دسته یا تیپ تقسیم میشود که از آن ها به عنوان تیپ های شخصیتی یاد میشود. طبیعی است که بخشی کوچک از شخصیتتان را در هر کدام از ۹ تیپ بیابید ، ولی یکی از آنها بیشتر از بقیه به شما نزدیک است. به این تیپ، تیپ اصلی شخصیت شما گفته می شود.

این ۹ تیپ شخصیتی به سه مثلث مغز ، دل ، اراده تقسیم میشوند. برای سه تیپ عنصر مغز ، برای سه تیپ عنصر دل و برای سه تیپ عنصر اراده مهم است که هر کدام از این تیپ ها یا به طور افراطی آن عنصر تعیین کننده را دارند یا به طور تفریطی و یا بی تفاوت هستند.

۱-تیپ کمالگرا:
اشخاص کمال گرا ملاک های خیلی خیلی بالایی را برای موفقیت در نظر می گیرند و درصورتی که به آن اهداف بلندپروازانه نرسند، خودشان را شکست خورده میدانند .

۲-تیپ مهرطلب یا کمک کننده:
این اشخاص احتیاج به محبّت و توجه دارند. قادر به “نه” گفتن، نیستند، زیرا از طرد شدن ترس دارند. افرادی وابسته و متکی به دیگرانند. حرمت ذات پایینی دارند و همواره به دنبال تائید و تحسین دیگرانند.

۳- تیپ شخصیت موفقیت طلب:
به دنبال موفقیت هستند ،اعتماد به نفس بالائی دارند،هدف گرا و کاردانند،توان بالائی در روابط اجتماعی دارند،می توانند دروغگو باشند ،بی احساس باشند زیادی پر کار و کم حوصله باشند و می ترسند که اگر موفق نباشند بیهوده و بی ارزشند.

۴-تیپ رمانتیک محزون یا هنرمند:
این اشخاص، خواستار اموری هستند که دردسترس نیست. آن چه دردسترس است، برایش بی‌ارزش است و آن چه را بدست آوردنش سخت است می خواهند. بسیار احساسی و زودرنج هستند.

۵-تیپ کنجکاو:
این افراد بسیار در خود فرو رفته یا درونگرا هستند (از بودن در جمع لذت نمی برند و اجتماع گریزند) .قادر به ابراز احساسات خود نیستند و معمولا تمایل کمی برای ازدواج دارند

۶-تیپ وفاخو، وفاجو و شکاک:
این افراد به همه چیز سوء ظن دارند. افرادی محتاط هستند. می خواهند بدانند که در ذهن دیگران راجع به آنها چه می گذرد. نگران خیانت و بی وفایی دیگرانند.

۷: تیپ ماجراجو وتنوع‌طلب:
این تیپ برونگرا، خوش بین، با استعداد، و با انگیزه هستند. آن‌ها صبور، جسور و عملگرا هستند اما استعدادهای آن‌ها می‌تواند به هرز رود، بیش از حد پراکنده شده و نامنظم شوند. این افراد مرتب بدنبال تجربه‌های جدید و جالب هستند.

۸-تیپ چالشگر یا قدرت طلب:
این تیپ مبدل به یک قهرمان،سخاوتمند و الهام بخش می شوند بر استعدادها و اهداف ارزشمند خود تمرکز می کنند، قدردان، شاد و راضی هستند. این افراد به دنبال قدرت و تسلط بر دیگران هستند . دوست دارند مدیر و رهبر باشند و دستور بدهند.

۹-تیپ صلح طلب و میانجی:
این افراد دنبال آرامش و صلح و آشتی با دیگرانند. همواره میخواهند بین دیگران میانجی شوند تا بین آنها آشتی بر قرار کنند. افرادی انطباق پذیر و تابع هستند.از درگیری و خشونت پرهیز می کنند.

KERNBlog_Hero_1424x906_LearnFast-1424x796

مزایای انیاگرام نسبت به مدل MBTI :

  1. نگاه به افراد به این شکل است  که همه انسانند و ویژگی‌های مشترک دارند. اما بعضی‌ها بعضی ویژگی‌هایشان  کمی پررنگ‌تر است و طبق آن ذات‌شناسی و رفتارشناسی می‌کند.
  2. حتی نحوه ارتباط هر تیپ با سایر تیپ‌ها اعم از کار تیمی تا ازدواج و… مشخص میشود.
  3. ذات‌شناسی (یعنی با شناخت فرد تقریبا به تمام ویژگی‌ها پی خواهیم برد).
  4. دیدگاه صفر و صد ندارد.
  5. به شدت جامع‌تر است.
  6. پیش‌بینی راه رشد.
  7. شناخت سریع‌تر.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *