مقالات

ارایه مدل بومی ارزیابی بلوغ سازمانی مبتنی بر بانکداری اسلامی در بانک سپه

چکیده

امروزه بانکداری اسلامی به عنوان الگویی جایگزین برای بانکداری ربوی در نظریه و عمل مطرح می‌باشد. الگوی بانکداری اسلامی با طراحی ساز و کاری متمایز برای تجهیز و تخصیص منابع پولی، توانسته است نه تنها در کشورهای اسلامی بلکه در کشورهای غیراسلامی نیز به موفقیت زیادی دست یابد. درهمین راستای انجام تحقیق مورد نظر، به منظور اعتباریابی مدل ارایه شده، بانک سپه به عنوان سازمان مورد مطالعه انتخاب برای تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از تکنیک‌های مرسوم در این روش تحقیق همانند کدگذاری و تحلیل تم‌هابااستفادهازنرمافزارAtals.ti استفاده شده است. همچنین با توجه به مدل استخراجی از مراحل تحقیق کیفی، از آمار توصیفی و روش‌های تجزیه و تحلیل آماری و نرم‌افزارهای مرتبط مانند SPSS و AMOS استفاده شده است. جامعه انتخاب شده از بانک سپه در محدوده سال‌های ۱۳۹۵ تا سال ۱۳۹۷ شعبه استان یزد می‌باشد. جامعه آماری در نظر گرفته شده در این تحقیق، خبرگان و متخصصان بخش صنعت بانکداری هستند. با توجه به نتایج به دست آمده از تحلیل داده‌هامی‌توان اظهار نمود تمام سؤالات اصلی و فرعی پژوهش پذیرفته شده و قابل اتکا می‌باشند. بر این اساس الگوی ارزیابی بلوغ سازمانی مبتنی بر بانکداری اسلامی شامل متغیرهای عمومی است که در تمام سازمان‌هابرای حوزه بانکداری اسلامی مورد استفاده قرار می‌گیرندو سوق دادن آن به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی در جهت تحقق اهداف اقتصادی کلان و بانکداری اسلامی کشور مشارکتی مؤثر و مطلوب است.

مقدمه

امروزه بانکداری اسلامی به عنوان الگویی جایگزین برای بانکداری ربوی در نظریه و عمل مطرح می­باشد. ایده بانکداری اسلامی نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ در مالزی و مصر شکل گرفت و بعد از آن در سال ۱۹۷۴ بانک اسلامی دبی و.. پدید آمد. به طوری که تاکنون بر اساس گفته قحف (۱۹۹۹)، تعداد بانک­های اسلامی در سراسر جهان فراتر از ۱۰۰ نوع است (صدر،۱۳۸۵). تا جایی که ادواردز ظهور بانکداری اسلامی را نوعی ابداع مذهبی خوانده است. بانک­های اسلامی بر اساس این که در چه محیط و وضعیتی قرار دارند به سه دسته قابل تفکیک هستند(قاسم­پور و همکاران،۱۳۹۱):

  • بانک¬هایی که در کشورهایی فعالیت می¬کنند که قانون¬های آن کشورها مطابق با شریعت اسلامی است و بانکداری رایج در آنجا بانکداری اسلامی است، مثل کشورهای ایران، پاکستان و سودان؛
  • بانک¬هایی که در کشورهایی فعالیت می¬کنند که اکثریت مردم آن مسلمانند و بانکداری رایج در آن¬جا، بانکداری سنتی است مثل کشورهای مسلمان عربی؛
  • بانک¬هایی که در کشورهایی فعالیت می¬کنند که اکثریت مردم آن غیرمسلمانند و بانکداری رایج در آن¬جا بانکداری سنتی است مثل کشورهای غربی.

الگوی بانکداری اسلامی با طراحی ساز و کاری متمایز برای تجهیز و تخصیص منابع پولی، توانسته است نه تنها در کشورهای اسلامی بلکه در کشورهای غیراسلامی نیز به موفقیت زیادی دست یابد. با این وجود این نهاد اسلامی رو به رشد با چالش­های نظر و عملی زیادی مواجه می­باشد. یکی از چالش­های نظری بانکداری اسلامی در کشور، میزان دستیابی و یا فاصله سیستم و نظام بانکداری با شاخص­های بانکداری اسلامی است. سؤال اساسی این است که با چه مدلی می­توان عملکرد بانکداری اسلامی را مورد سنجش قرار داد و سطح بلوغ بانک­های کشور را مورد سنجش قرار داد؟

  این پایان­نامه با توجه به نقاط تمایز بانکداری متعارف و اسلامی، در تلاش است مدلی ارایه دهد که شاخص­های مناسبی در ابعاد مختلف جهت سنجش بلوغ سازمانی بانک­ها در عرصه­ی بانکداری اسلامی تدوین شود. این شاخص­ها در چارچوب الگوهای موجود بانکداری اسلامی و به ویژه الگوی بانکداری بدون ربا در جمهوری اسلامی ارائه می­شود. هر چند بهبود این شاخص در مواردی، نیازمندی اصلاح ساختاری در الگوهای فعلی بانکداری اسلامی است اما مبانی بحث برانگیز اجمالی ساختار و پیشنهاد اصلاحاتی برای بهبود وضعیت آن است.

در راستای انجام تحقیق، به منظور اعتباریابی مدل ارایه شده، بانک سپه به عنوان سازمان مورد مطالعه انتخاب شده است. بانک سپه در صنعت بانکداری کشور با بیش از ۹۰ سال تجربه عنوان یکی از مهمترین نهادهای مالی و اقتصادی کشور با حدود ۱۸۰۰ شعبه توانسته با جذب سرمایه­های سرگردان جامعه و سوق دادن آن به سمت فعالیت­های مولد اقتصادی در جهت تحقق اهداف اقتصادی کلان و بانکداری اسلامی کشور مشارکتی مؤثر و مطلوب داشته باشد.

برای مشاهده ادامه مقاله لطفا لینک زیر را کلیک کنید.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.